Chống dột nhà xưởng đúng cách bắt đầu từ việc tìm đúng điểm dột, rồi xử lý theo mức nhẹ, vừa hay nặng. Vít lỏng chỉ cần thay và trám lại, còn tôn rỉ nhiều chỗ thì phải thay tấm. Alo Việc Nhà hướng dẫn cho anh/chị nguyên nhân, cách phân mức, quy trình và lưu ý an toàn.

Vì sao mái nhà xưởng bị dột?
Mái xưởng rộng, nhiều mối nối và chịu nắng mưa liên tục, nên một điểm yếu nhỏ cũng làm nước rơi xuống nền xưởng. Dưới đây là các nguyên nhân hay gặp, đi từ đầu vít nhỏ ở mặt mái đến khe giáp tường.
Đinh vít rỉ, lỏng
Mái xưởng có rất nhiều đầu vít, nên vít rỉ, lỏng hoặc vòng đệm chai nứt dễ tạo ra nhiều điểm rò nhỏ cùng lúc. Vít có thể lỏng do rung động, giãn nở vì nhiệt và thời tiết, nhất là khi mái chịu gió mạnh. Anh/chị nên thay bằng vít và vòng đệm đúng loại, vì siết quá chặt hay dùng loại bất kỳ sẽ làm biến dạng tôn.
Mối nối, chồng mí hở
Chỗ chồng mí giữa các tấm tôn là đường nước dễ lọt nhất khi mí bị lệch hoặc lớp làm kín đã xuống cấp. Tôn nóng lên dưới nắng và co lại về đêm, nên các khe nhỏ ở mối nối hở dần theo thời gian. Nước lọt qua mối nối chảy xa dọc tôn và xà gồ rồi mới rơi, nên chỗ nhỏ nước chưa chắc là chỗ dột.
Tôn thủng, gãy sóng, ăn mòn
Tôn chịu nắng, mưa và hơi ẩm nhiều năm sẽ rỉ sét, ăn mòn rồi thủng, nhất là ở nơi có môi trường ăn mòn. Tôn gãy sóng do va đập hoặc vật nặng rơi xuống cũng hở khe và làm nước đọng lại trên mái. Khi rỉ lan rộng hoặc có nhiều lỗ thủng gần nhau, vá từng chỗ chỉ là tạm thời và nên cân nhắc thay tấm.
Máng xối nhỏ, tắc, nước tràn
Máng xối nhỏ hoặc bị tắc không kịp thoát lượng nước lớn từ mái rộng, nên nước tràn qua mép và ứ ở chân mái. Lá, rác và cành khô tích tụ làm nước khó thoát, còn nước ứ lâu sẽ đẩy nhanh quá trình ăn mòn của tôn. Khi nước tràn hoặc đọng ở một vị trí, anh/chị nên kiểm tra máng xối, ống thoát và khe góc mái phía trên.
Khe giáp tường
Xưởng thường có nhiều đoạn mái tiếp giáp tường, nên khe giữa tôn và tường là điểm nước hay lọt vào. Khe này hở dần khi tôn co giãn theo nhiệt hoặc lớp keo cũ nứt, nên nước theo tường chảy vào trong xưởng. Cách xử lý khe giáp tường theo kích thước khe được nêu ở bước 3 của quy trình bên dưới.

Xác định điểm dột và mức độ hư hỏng
Mái xưởng rộng nên trám sai chỗ vừa tốn công vừa để nước tiếp tục rơi xuống hàng hóa và máy móc. Dưới đây là các việc cần làm theo thứ tự, gồm thử nước, ghi lại điểm dột và phân mức hư hỏng.
Dội nước thử từ vị trí cao xuống thấp
Nhờ một người ở dưới mái quan sát, người còn lại xả nước từng đoạn ngắn, bắt đầu từ chỗ thấp rồi lên dần. Nếu xả từ trên cao xuống, nước chảy dọc mái sẽ phủ cả đoạn bên dưới và khó biết nước lọt vào ở đâu. Mỗi đoạn xả xong hãy chờ vài phút để xem trần và xà gồ có ướt không, và chỉ thử khi trời khô.
Đánh dấu và vẽ sơ đồ điểm dột
Mỗi điểm dột nên được đánh dấu bằng phấn hoặc băng dính trên mái, rồi chụp ảnh để đối chiếu sau khi sửa. Anh/chị vẽ sơ đồ mái, ghi số thứ tự từng điểm, loại hư hỏng và vị trí gần xà gồ hoặc máng xối nào. Sơ đồ giúp thợ báo giá đúng khối lượng và giúp anh/chị theo dõi điểm nào dột lại sau những trận mưa kế tiếp.
Phân mức nhẹ, vừa, nặng
Mức nhẹ là vài điểm dột ở đầu vít, mối nối khi tôn còn tốt, mức vừa là tôn thủng nhỏ hoặc gãy sóng. Mức nặng là rỉ lan rộng, dột nhiều chỗ, tôn mỏng yếu hoặc khung đỡ võng, lúc đó vá từng điểm chỉ là tạm thời. Cách chia này mang tính tham khảo, và anh/chị nên để thợ khảo sát thực tế trước khi chốt mức xử lý.

Các cách chống dột nhà xưởng theo mức độ
Mỗi mức hư hỏng cần một cách xử lý khác nhau, và dùng cách nhẹ cho hư hỏng nặng chỉ khiến mái dột lại. Dưới đây là các cách từ vít, mối nối đến thay tôn cục bộ và làm mái cách nhiệt.
Dột nhẹ ở đinh vít, mối nối
Vít lỏng hoặc gioăng hỏng nên được thay bằng vít và vòng đệm phù hợp, rồi bơm keo chống thấm lên đầu vít. Mối chồng mí hở được làm sạch, bỏ keo cũ rồi trám lại bằng keo đàn hồi loại dùng ngoài trời. Mức này xử lý nhanh và ít tốn kém, nhưng chỉ hiệu quả khi tôn và khung đỡ vẫn còn tốt.
Tôn thủng, gãy sóng
Lỗ thủng nhỏ trám được bằng vật liệu chống dột chuyên dụng cho mái kim loại, còn vết rách lớn dán miếng tôn rộng hơn. Tôn gãy sóng nên được thay tấm, vì nắn lại thường chỉ tạm thời và không nên dùng búa đập mạnh lên tôn mỏng. Silicone chỉ hỗ trợ bịt khe, không thay thế được việc sửa vít hay gia cố kết cấu.
Mái rỉ sét, dột nhiều chỗ
Rỉ cục bộ còn nhẹ làm sạch, xử lý chống ăn mòn rồi sơn phủ, nhưng không sơn đè lên rỉ chưa xử lý. Khi rỉ lan rộng hoặc dột nhiều chỗ, trám từng điểm chỉ là tạm thời và nên cân nhắc thay nhiều tấm. Sơn chỉ hợp cho mái còn đủ độ dày, vì sơn không sửa được tôn đã mục hoặc mỏng yếu.
Mái hư nặng, thay tôn cục bộ
Thay tôn cục bộ là tháo các tấm hỏng rồi lợp tấm mới, hợp khi hư hỏng chỉ nằm ở từng khu vực của mái. Tấm mới bắt vít vào múi dương, vuông góc và siết vừa đủ, còn cắt tôn không dùng đá mài vì mạt sắt gây rỉ. Nếu xà gồ võng hoặc rỉ nhiều, thay tôn là chưa đủ và cần gia cố khung, nếu không mái mới vẫn dột lại.
Khi cần giảm nóng, mái cách nhiệt
Khi thay tôn, xưởng có thể chọn tôn cách nhiệt lõi PU hoặc EPS, loại mà CafeLand nêu là ngăn tới 90% nhiệt bức xạ. Sơn chống nóng là lựa chọn nhẹ hơn, cùng bài ghi nhiệt độ thấp hơn mái không sơn khoảng 5 – 10 độ C. Đây là số liệu tham khảo, nên anh/chị hỏi thợ dịch vụ chống thấm điều kiện đo, và lớp cách nhiệt không thay được việc xử lý điểm dột.

Quy trình chống dột mái tôn nhà xưởng
Quy trình gồm năm bước, đi từ khảo sát đến dội nước thử, và làm đủ từng bước giúp hạn chế dột lại. Dưới đây là quy trình chung, riêng thời gian khô cần theo hướng dẫn của từng loại keo hoặc sơn.
Bước 1: Khảo sát, đánh dấu điểm dột
Thợ kiểm tra từ trong xưởng và trên mái, ghi lại vệt nước, vít lỏng, rỉ sét, gãy sóng, máng xối và khe giáp tường. Điểm dột được đánh dấu theo sơ đồ đã vẽ, kèm mức nhẹ, vừa hoặc nặng cho từng khu vực. Kết quả khảo sát quyết định khối lượng vật tư, thời gian thi công và việc có cần che chắn hàng hóa hay không.
Bước 2: Vệ sinh, xử lý rỉ, thay vít
Quét sạch lá, rác, bụi và mạt sắt trên mái, rồi đánh dấu những chỗ rỉ cần xử lý. Chỗ rỉ nhẹ được lau bằng giẻ và nước sạch, còn các chất tẩy mạnh nên tránh vì dễ làm hỏng lớp phủ của tôn. Thay vít nên làm sau khi mặt tôn quanh đầu vít đã sạch và khô, để keo và vòng đệm bám tốt.
Bước 3: Xử lý mối nối, lỗ thủng, khe giáp tường
Mối nối hở được làm sạch rồi trám lại bằng keo đàn hồi ngoài trời, lỗ thủng nhỏ trám bằng vật liệu chuyên dụng. Thợ làm từng chỗ theo sơ đồ, xong chỗ nào đánh dấu chỗ đó để không bỏ sót điểm dột nào. Khe giáp tường dưới 5 mm thì trám keo, còn khe từ khoảng 1cm nên lắp tấm che nước để dẫn nước ra ngoài.
Bước 4: Sơn hoặc phủ màng chống thấm nếu cần
Bước này chỉ cần khi lớp phủ cũ đã bong hoặc mái cần thêm lớp bảo vệ sau khi xử lý rỉ. Bề mặt phải sạch và khô trước khi sơn, và mỗi lớp cần đủ thời gian khô trước khi sơn lớp kế tiếp. Anh/chị hỏi hãng sơn về hệ sơn phù hợp lớp phủ của tôn cũ, rồi thi công đủ số lớp theo hướng dẫn.
Bước 5: Chờ khô, dội nước thử
Chờ keo và sơn khô theo hướng dẫn của hãng, rồi dội nước thử từ chỗ thấp lên cao như lúc tìm điểm dột. Người trong xưởng quan sát trần và xà gồ, đối chiếu sơ đồ để chắc từng điểm đã hết dột. Sau những trận mưa lớn đầu tiên, anh/chị nên kiểm tra lại và xử lý ngay chỗ nào còn thấm.

Lưu ý an toàn khi chống dột nhà xưởng
Mái xưởng cao, rộng và thường nằm trên khu vực có hàng hóa, máy móc, điện, nên rủi ro cao hơn mái nhà ở. Dưới đây là các lưu ý về lửa, độ cao, thời tiết và điện mà anh/chị cần nhớ trước khi cho thợ lên mái.
Không dùng xăng, lửa trên mái và gần hàng hóa
Xăng, dầu hỏa và dung môi vừa dễ cháy vừa làm hỏng lớp phủ của tôn, nên không dùng để lau hay tẩy keo. Khò lửa, đun nhựa đường hoặc hàn trên mái dễ gây cháy, nhất là khi bên dưới có hàng hóa, bao bì và xốp. Nếu buộc phải dùng lửa, anh/chị nên chuyển hàng hóa đi chỗ khác và chuẩn bị bình chữa cháy sẵn tay.
Làm trên mái cao đúng cách, dùng dây an toàn
Làm việc trên mái cao luôn cần dây an toàn, mũ cứng và giày đế mềm, chống trơn, kể cả khi chỉ sửa điểm nhỏ. Dây phải neo vào điểm cố định chắc chắn, và thợ nên lót ván, đứng trên xà gồ thay vì giẫm giữa nhịp tôn. Mái xưởng thường cao và rộng, nên anh/chị cần chọn đội thợ có dụng cụ bảo hộ và kinh nghiệm làm việc trên cao.
Không làm khi mái ướt, trời gió
Anh/chị tuyệt đối tránh lên mái khi trời đang mưa hoặc bề mặt tôn còn ướt, vì tôn ướt rất trơn. Gió mạnh làm tăng nguy cơ trượt ngã và tôn bay trên mái, nên cần tạm dừng việc khi trời gió lớn. Hãy chọn ngày khô ráo và lặng gió, đợi mái khô hẳn rồi mới lên, kể cả khi sáng sớm còn đọng sương.
Ngắt điện và che chắn khi thi công
Nước dột có thể chạm tủ điện, dây điện và bảng điều khiển, nên đừng coi khu vực là an toàn chỉ vì sàn khô. Anh/chị nên nhờ thợ điện ngắt điện khu vực dưới điểm dột, dời thiết bị và che hàng hóa bằng bạt trước khi thi công. Thiết bị từng bị nước tạt cần được kiểm tra trước khi chạy lại, và nếu không chắc chắn thì hãy gọi thợ điện.

FAQ – Câu hỏi thường gặp khi chống dột nhà xưởng
Nhà xưởng dột có phải dừng sản xuất không?
Không phải lúc nào cũng phải dừng cả xưởng, vì thợ có thể làm lần lượt từng khu vực của mái. Riêng khu vực dưới điểm dột hoặc có thiết bị điện bị nước tạt thì nên ngừng chạy cho đến khi được kiểm tra.
Chống dột mái tôn nhà xưởng bền được bao lâu?
Hiện chưa có số năm cố định, vì độ bền phụ thuộc mức hư hỏng, loại vật liệu, chất lượng thi công và thời tiết. Vá vít hoặc trám keo chỉ xử lý điểm nhỏ, còn tôn mục và khung võng thì phải thay tấm hoặc gia cố mới bền.
Dùng xăng và xốp bịt chỗ dột nhà xưởng được không?
Không nên, vì xăng và dung môi làm hỏng lớp phủ của tôn lại dễ cháy, còn xốp chỉ chặn nước tạm thời. Xốp hoặc giẻ giữ ẩm, có thể làm tôn nhanh rỉ hơn, nên hãy dùng vật liệu chống dột chuyên dụng cho mái kim loại.
Mái tôn xưởng rỉ sét nhiều thì sơn lại hay thay tôn?
Rỉ mới ở vài chỗ và tôn còn dày thì làm sạch, xử lý chống ăn mòn rồi sơn lại là hợp lý. Rỉ lan rộng, nhiều lỗ thủng hoặc tôn mỏng yếu thì sơn không cứu được, nên cân nhắc thay tấm hoặc thay cả mảng.
Chi phí chống dột nhà xưởng khoảng bao nhiêu?
Chi phí phụ thuộc diện tích mái, số điểm dột, mức hư hỏng, độ cao, loại vật liệu và yêu cầu che chắn hàng hóa. Anh/chị liên hệ Alo Việc Nhà qua hotline 0944 661 839 để được khảo sát và báo giá riêng cho từng vị trí.









