Nguyên nhân mái tôn bị dột thường nằm ở vít, mối nối, tôn rỉ, máng xối hay mái ít dốc. Chỗ nhỏ nước trong nhà hiếm khi là chỗ nước lọt vào, nên cần tìm đúng điểm dột trước khi trám. Alo Việc Nhà hướng dẫn cho anh/chị cách tìm điểm dột, lưu ý an toàn và cách phòng dột lại.

Các nguyên nhân mái tôn bị dột hay gặp
Mái tôn hiếm khi dột vì một lý do duy nhất, mà thường do vài điểm yếu nhỏ cộng lại sau nhiều mùa mưa nắng. Dưới đây là nguyên nhân hay gặp để anh/chị kiểm tra lại mái nhà mình.
Đinh vít rỉ sét, lỏng, gioăng hở
Đinh vít là chỗ xuyên qua tôn, nên khi vít rỉ, lỏng hoặc vòng đệm hở thì nước sẽ lọt xuống theo thân vít. Gioăng cao su dưới đầu vít chai hoặc nứt có thể gây rò nước dù tấm tôn chưa hề thủng. Nếu vít lỏng, anh/chị đừng siết mạnh hay thay bằng loại bất kỳ, vì cách này dễ làm biến dạng tôn.
Mối chồng mí tôn hở
Nước dễ lọt qua mối nối, nhất là chỗ chồng mí khi mí bị lệch hoặc lớp làm kín đã xuống cấp. Mái nóng lên và nguội đi mỗi ngày nên tôn giãn nở, làm các khe nhỏ ở mí tôn hở dần theo thời gian. Một nguồn kỹ thuật cho biết lớp làm kín xuống cấp là một trong các lý do khiến mối chồng mí bị dột.
Tôn rỉ sét, thủng do ăn mòn
Tôn chịu nắng, mưa và hơi ẩm nhiều năm sẽ rỉ sét dần, rồi thủng thành những lỗ nhỏ khó thấy bằng mắt thường. Mái đọng nước, lá rác tích tụ hoặc ở vùng môi trường ăn mòn sẽ khiến lớp tôn xuống cấp nhanh hơn. Khi rỉ lan rộng hoặc có nhiều lỗ thủng, vá từng chỗ chỉ là giải pháp tạm thời, nên cân nhắc thay tấm tôn.

Tôn gãy sóng, cong vênh, đọng nước
Tôn cong vênh, móp hoặc gãy sóng sẽ hở khe ở mép và mối nối, nên nước mưa dễ lọt xuống. Nguyên nhân thường là tôn giãn nở khi nóng, bị va đập, hoặc xà gồ đặt sai khoảng cách và đã võng, rỉ. Tôn gãy sóng hoặc võng cũng làm nước đọng lại, nên nắn lại chỉ tạm thời và nên cân nhắc thay tấm mới.
Máng xối tắc, thoát nước chậm
Lá cây, rác và cành khô tích tụ trong máng xối làm nước khó thoát, nên nước dễ tràn hoặc ứ lại ở chân mái. Nước ứ lâu ở chân mái có nhiều thời gian lọt qua khe hở nhỏ, và còn đẩy nhanh quá trình ăn mòn của tôn. Khi nước tràn hoặc đọng ở một vị trí, anh/chị nên kiểm tra máng xối, ống thoát và khe góc mái phía trên trước.
Chỗ giáp tường, úp nóc, vật xuyên mái bị hở
Nước hay lọt qua phần úp nóc và chỗ mái tiếp giáp tường, nơi tôn phải nối vào phụ kiện hoặc kết cấu khác. Ống, dây, anten hoặc thiết bị lắp thêm có thể làm lệch liên kết, và vị trí xuyên mái cần được làm kín riêng. Riêng khe giáp tường, một nguồn nêu khe dưới 5mm trám keo, còn khe từ khoảng 1cm nên dùng tấm che nước.
Mái ít dốc, tôn võng, khung yếu
Mái ít dốc làm nước thoát chậm, nên nước ứ lại lâu và dễ tìm đường lọt vào qua khe hở nhỏ. Một nguồn nêu độ dốc tối thiểu cho mái tôn là 10%, tương đương khoảng 5,7 độ, còn tôn sóng thường làm 15 đến 20%. Xà gồ võng hoặc rỉ cũng làm mái mất phẳng, nên keo chống dột không giải quyết lâu dài và cần gia cố khung.
Thi công sai, tôn kém chất lượng, trầy xước khi lợp
Lợp sai kỹ thuật, như đặt xà gồ sai khoảng cách hay dùng sai loại vít, có thể khiến mái cong vênh rồi dột. Vết xước khi vận chuyển hoặc lợp dễ oxy hóa rồi rỉ thủng, và cắt tôn bằng đá mài để lại mạt sắt gây rỉ. Tôn kém chất lượng hoặc mỏng hơn ghi trên nhãn cũng xuống cấp nhanh, nên anh/chị hãy đo độ dày thực bằng thước kẹp.

Cách tìm đúng điểm dột trên mái tôn
Điểm nước nhỏ xuống trong nhà hiếm khi nằm đúng chỗ nước lọt vào mái, nên trám sai chỗ sẽ khiến mái dột lại. Dưới đây là các bước để tìm đúng điểm dột, từ phân biệt hai điểm, quan sát đến dội nước thử.
Điểm nhỏ nước khác điểm nước vào
Nước lọt vào mái có thể chảy dọc tôn và xà gồ khá xa rồi mới rơi xuống trần, nên hai điểm này khác nhau. Vì vậy anh/chị đừng chỉ bôi keo vào chỗ nước nhỏ xuống trong nhà, vì đó thường không phải chỗ nước đi vào. Hãy lần theo đường nước về phía cao hơn của mái để tìm vị trí nước thực sự xuyên qua.
Quan sát vệt nước trần, rỉ sét, vít lỏng
Khi trời khô, anh/chị quan sát vệt nước trần, xà gồ, chỗ rỉ sét, vít lỏng, mép tôn bật lên và mí tôn lệch. Ngồi dưới mái vào ban ngày, nếu thấy ánh sáng lọt qua thì đó có thể là lỗ thủng hoặc khe hở để nước vào. Đánh dấu từng vị trí nghi ngờ bằng phấn hoặc băng dính, rồi chụp ảnh để so lại sau khi thử nước.
Dội nước từng đoạn để thử
Nhờ một người ở dưới mái quan sát, người còn lại xả nước từng đoạn ngắn, đi từ chỗ thấp lên dần chỗ cao. Mỗi lần xả xong một đoạn, hãy chờ vài phút để xem trần hoặc xà gồ bên dưới có ướt trở lại không. Khi nước xuất hiện, đoạn vừa xả là vùng nghi ngờ chính, và anh/chị chỉ nên thử khi trời khô, không có gió.

Lưu ý an toàn khi kiểm tra trên mái
Mái tôn cao và trơn khi ướt, nên chỉ một lần trượt chân cũng có thể gây tai nạn nặng. Dưới đây là một số lưu ý an toàn cần nhớ trước khi lên mái để kiểm tra điểm dột.
Không lên mái khi mưa hoặc mái ướt
Anh/chị tuyệt đối tránh lên mái khi trời đang mưa hoặc bề mặt tôn còn ướt, vì tôn ướt rất trơn. Khi mưa, chỉ nên đánh dấu khu vực dột ở trong nhà và đặt xô, chậu hứng nước để hạn chế nước bắn ra sàn. Anh/chị nên lên mái kiểm tra sau khi thời tiết ổn định và mái đã khô hẳn, kể cả khi sáng sớm còn đọng sương.
Đứng đúng chỗ, tránh tôn mỏng, mục
Tôn rỉ, mục hoặc biến dạng có thể không còn chịu lực như bình thường, nên anh/chị đừng giẫm vào những chỗ này. Hãy lót ván đi lại, đi giày chống trượt và đứng ở vị trí có xà gồ bên dưới, thay vì giẫm giữa nhịp tôn. Khi làm việc từ 2m trở lên mà không có sàn thao tác có lan can thì phải đeo dây an toàn.
Không dùng xăng, xốp bịt chỗ dột
Xăng và dung môi rất dễ bắt lửa, nên anh/chị không dùng chúng để tẩy keo, rửa tôn hay thử chỗ dột trên mái. Nhét xốp hoặc giẻ vào chỗ dột chỉ chặn nước tạm thời, vì vật liệu này giữ ẩm và không thay được việc làm kín. Cách an toàn hơn là dùng vật liệu chống dột chuyên dụng cho mái kim loại, hoặc nhờ thợ nếu chưa rõ nguyên nhân.
Mái cao, dốc nên gọi thợ
Mái cao, dốc hoặc khó tiếp cận là trường hợp anh/chị nên gọi thợ thay vì tự trèo lên kiểm tra. Tôn đã cũ, không rõ nguyên nhân, có rỉ mục, võng hoặc khung đỡ xuống cấp cũng nên để người có chuyên môn đánh giá. Mái dột ở nhiều vị trí cùng lúc cũng là dấu hiệu nên gọi thợ dịch vụ chống thấm khảo sát cả mái, thay vì vá chắp từng chỗ.

Cách hạn chế mái tôn dột lại
Mái đã hết dột vẫn có thể dột lại nếu nguyên nhân gốc chưa được xử lý và mái không được chăm sóc đều. Dưới đây là các việc nhỏ nên làm định kỳ, mỗi việc đều dễ bị bỏ quên, để hạn chế mái tôn dột lại.
Kiểm tra trước mùa mưa
Anh/chị nên kiểm tra mái trước mùa mưa và sau những đợt gió mạnh, từ vị trí an toàn khi trời khô ráo. Một bài báo về bảo dưỡng mái trước mùa mưa khuyên bịt keo tại các vị trí đinh vít liên kết tấm mái vào khung. Nếu nhà từng dột, anh/chị hãy xem lại những điểm thấm cũ trước tiên, vì đó là nơi dễ dột lại.
Thay đinh vít, keo xuống cấp
Vít rỉ, lỏng hoặc vòng đệm chai nứt nên được thay bằng vít và vòng đệm phù hợp, rồi làm kín đúng kỹ thuật. Sau khi thay, hãy trám keo quanh đầu vít và kiểm tra lại sau những trận mưa lớn đầu tiên. Keo cũ đã nứt, cứng hoặc bong nên được cạo bỏ, làm sạch và khô nền rồi mới trám lớp mới.
Giữ máng xối, rãnh thoát nước sạch
Anh/chị nên dọn máng xối và ống thoát nước đều đặn, nhất là trước mùa mưa và sau những trận gió lớn. Cành cây lớn cọ vào mái hoặc nằm sát mái cũng nên được tỉa, việc tỉa trên cao cần người có dụng cụ phù hợp. Sau khi dọn, anh/chị có thể đổ thử một xô nước vào máng để xem nước có chảy hết về ống thoát không.
Xử lý vết trầy, rỉ nhỏ sớm
Vết trầy và rỉ nhỏ cần được xử lý sớm, bằng cách làm sạch bề mặt, xử lý chống ăn mòn rồi sơn phủ. Anh/chị đừng sơn đè lên lớp rỉ chưa được xử lý, vì lớp rỉ vẫn tiếp tục ăn sâu bên dưới. Vết cắt, vết xước và quanh đầu vít là nơi rỉ thường bắt đầu, nên cần soi kỹ trong mỗi lần kiểm tra.

FAQ – Câu hỏi thường gặp khi bắn tôn chống thấm tường
Bắn tôn chống thấm tường có cần chừa khe hở sau tôn không?
Không nên, vì nước chảy dọc tôn và xà gồ khá xa rồi rơi xuống, nên chỗ nhỏ nước thường không phải chỗ nước vào. Anh/chị cần lần theo đường nước lên phía cao và dội nước từng đoạn để tìm đúng điểm xuyên.
Khoảng cách giữa các vít và các thanh khung là bao nhiêu?
Nước thường lọt qua vít lỏng, gioăng chai nứt, mối chồng mí, chỗ úp nóc hoặc chỗ giáp tường dù tấm tôn chưa thủng. Gioăng cao su dưới đầu vít lão hóa gây rò nước mà mắt thường khó thấy, nên cần kiểm tra các mối nối trước.
Tường đang ẩm có bắn tôn được không?
Mái thấp và có chỗ đứng an toàn thì anh/chị có thể quan sát vệt nước, vít lỏng và rỉ sét khi trời khô. Mái cao, dốc, tôn cũ hoặc dột nhiều chỗ nên nhờ thợ, vì tôn rỉ mục có thể không chịu được lực giẫm.
Tường giáp nhà hàng xóm có bắn tôn được không?
Tôn rỉ lan rộng, nhiều lỗ thủng hoặc mỏng yếu thì vá từng điểm chỉ là giải pháp tạm thời, nên cân nhắc thay tấm. Nếu nguyên nhân nằm ở xà gồ võng hoặc mái ít dốc, thay tôn không đủ và cần gia cố khung.
Chi phí bắn tôn chống thấm tường khoảng bao nhiêu?
Chi phí phụ thuộc diện tích mái, số điểm dột, độ cao, mức hư hỏng của tôn và khung, và việc vá hay thay tấm. Anh/chị liên hệ Alo Việc Nhà qua hotline 0944 661 839 để được khảo sát và báo giá riêng cho từng vị trí.









