Tôn chống thấm ngăn được nước mưa rơi trên bề mặt, nhưng không xử lý được nước thấm từ mối nối, đinh vít hay tường ẩm sẵn. Hiểu đúng giới hạn này giúp anh/chị chọn đúng vật liệu và tránh tốn tiền hai lần. Alo Việc Nhà phân tích từng loại, từng trường hợp dùng và quy trình thi công.
Tôn chống thấm gồm những loại nào?
Tôn chống thấm thực ra là cách gọi chung cho nhiều loại tôn dùng để che mưa nắng cho tường và mái nhà. Dưới đây là ba nhóm anh/chị hay gặp, gồm tôn ốp tường, tôn lợp mái và hướng xử lý mái tôn bị dột
Tôn ốp tường chống thấm
Tôn ốp tường là các tấm tôn bắt lên khung rồi che phía ngoài tường, giúp nước mưa chảy xuống thay vì ngấm vào vữa. Cách này hay gặp ở tường hướng mưa tạt, tường giáp nhà bên hoặc mặt hông nhà phố khó sơn lại thường xuyên. Tôn ốp tường chỉ che nước từ bên ngoài, còn tường đang ẩm sẵn bên trong vẫn cần được xử lý nguồn ẩm riêng.
Tôn lợp mái, tôn cách nhiệt
Tôn lạnh mạ màu là thép mỏng mạ hợp kim nhôm kẽm rồi sơn phủ, gồm khoảng 55% nhôm, 43,5% kẽm và 1,5% silicon. Tôn cách nhiệt gồm ba lớp: mạ màu bên ngoài, xốp PU, EPS hoặc bông cách nhiệt ở giữa, màng bạc hoặc nhựa bên trong. Một nguồn so sánh cho biết tôn lạnh cách âm, chống cháy kém hơn tôn cách nhiệt, nhưng hợp khi chỉ cần giảm nóng.
Chống thấm cho mái tôn bị dột
Mái tôn dột thường do đinh vít bị rỉ, gioăng hở khi gió mạnh làm mũ đinh bật lên, hoặc tôn rỉ thủng thành lỗ. Vít hỏng thì thay vít mới rồi bơm keo lên đầu vít, còn lỗ thủng nhỏ có thể trám keo chống thấm. Khi tôn rỉ lan rộng, quá mỏng hoặc có nhiều lỗ gần nhau, một nguồn kỹ thuật khuyên thay tấm tôn thay vì chỉ vá.
Tôn chống thấm có chống thấm tuyệt đối không?
Câu trả lời ngắn gọn là không, vì tôn chỉ là lớp che bên ngoài và chống thấm còn phụ thuộc vào cách lắp đặt. Dưới đây là các giới hạn chính anh/chị cần biết trước khi quyết định ốp hoặc lợp tôn cho nhà mình.
Tôn chặn nước mưa, không xử lý nguồn thấm khác
Tôn chặn được nước mưa rơi xuống bề mặt, nhưng không xử lý được nước từ ống rò, nền ẩm hay hơi nước trong nhà. Một diễn đàn xây dựng nêu khả năng ẩm đọng và gây mốc phía sau tôn mạ kẽm, vì lớp kim loại này chắn hơi. Vì vậy anh/chị nên tìm và xử lý nguồn ẩm trước, rồi mới ốp tôn để che mưa nắng bên ngoài.
Mối nối, đinh vít, khe hở là điểm yếu
Mặt tôn liền tấm thường kín nước, còn chỗ hay dột là đầu đinh vít, mối chồng mí và khe giáp tường. Gioăng nứt, vít rỉ hoặc chồng mí sai làm lớp làm kín xuống cấp, và nước sẽ tìm đường chảy vào ở những chỗ đó. Một nguồn kỹ thuật lưu ý keo chỉ hỗ trợ mối nối, không thay cấu tạo dẫn nước, và đừng siết vít quá chặt.
Cần khung chắc, bề mặt phẳng và khít
Tôn ốp tường cần khung chắc và thẳng hàng, vì khung võng hoặc lệch làm tấm tôn vênh và để hở khe nước tạt vào. Các tấm cần chồng mí đều, bắt vít vuông góc bề mặt tôn và dùng lực vừa đủ để không làm hỏng lớp phủ. Cắt tôn bằng đá sinh mạt sắt gây rỉ, nên một hãng tôn khuyên cắt dưới đất và dọn sạch mạt mỗi ngày.
Ưu và nhược điểm của tôn chống thấm
Ưu điểm lớn nhất của tôn chống thấm là lắp đặt nhanh và đơn giản, không đòi hỏi thợ có tay nghề quá cao. Tôn lạnh còn phản xạ bớt nắng, nhiều màu, và nhà sản xuất cho biết lớp mạ nhôm kẽm bền hơn tôn mạ kẽm thường.
Nhược điểm là tôn không tự kín nước, nên chỗ nối, vít và khe giáp tường phải làm kín và kiểm tra định kỳ. Tôn ốp tường còn có thể làm ẩm đọng phía sau, và tôn lạnh cách âm, chống cháy kém hơn tôn cách nhiệt.
Khi nào nên dùng tôn chống thấm?
Tôn chống thấm hợp khi cần che mưa nắng bên ngoài, nhưng sẽ không giúp ích nếu nguyên nhân thấm nằm ở chỗ khác. Dưới đây là các nhóm trường hợp để anh/chị tự đối chiếu trước khi gọi thợ hoặc mua vật liệu.
Trường hợp nên dùng
Tôn hợp khi tường ngoài bị mưa tạt liên tục, lớp sơn hay vữa hay bong và sơn lại nhiều lần rất tốn kém. Tôn lợp mái cũng quen thuộc khi cần che sân thượng, sân phơi, lối đi bên hông hoặc mái hiên nhỏ. Điều kiện là tường không ẩm sẵn từ bên trong, khung được dựng chắc và mối nối được trám kín.
Trường hợp nên chọn sơn hoặc màng
Khi tường chỉ nứt chân chim hoặc thấm nhẹ ở mặt ngoài, sơn chống thấm hoặc lớp phủ đàn hồi xử lý gọn hơn. Sàn mái, sân thượng hay ban công cần lớp chống thấm liền mạch trên mặt sàn thì nên chọn màng hoặc lớp phủ. Tôn có thể che thêm phía trên, nhưng chỉ khi lớp chống thấm bên dưới đã hoàn chỉnh và không còn nước thấm từ nền.
Trường hợp tôn không giải quyết được
Tôn không giải quyết được thấm do ống nước âm tường rò, nước từ căn hộ khác hay nền móng ẩm do nước ngầm. Tôn rỉ lan rộng, quá mỏng hoặc mái võng cũng không vá được bằng sơn hay keo, mà cần thay tấm hoặc làm lại khung. Trường hợp này anh/chị nên gọi thợ khảo sát để tìm đúng nguồn nước trước khi bỏ tiền ốp tôn che bên ngoài.
Cách chọn tôn chống thấm
Chọn tôn cần dựa trên độ dày thực tế, loại lớp mạ, lớp sơn phủ và vị trí lắp, thay vì chỉ nhìn giá. Dưới đây là ba tiêu chí cần kiểm tra trước khi đặt hàng, để tránh mua phải tôn mỏng hơn ghi trên nhãn.
Độ dày tôn
Độ dày tôn thường tính bằng zem, trong đó 1 zem bằng 0,1 mm, nên tôn 4 zem dày 0,4 mm. Một nguồn nêu mái nhà ở nhỏ dùng tôn 0,4 – 0,5 mm, mái lớn hoặc phức tạp dùng 0,5 – 0,7 mm. Tôn ốp tường chưa có mức khuyến nghị riêng, nên anh/chị hãy hỏi thợ và đo độ dày thực bằng thước kẹp.
Lớp mạ và lớp sơn phủ
Tôn lạnh có lớp mạ hợp kim nhôm kẽm, và khối lượng lớp mạ tính bằng g/m², từ AZ30 – AZ150 ở một hãng. Số AZ càng lớn thì lớp mạ càng nặng, và nhà sản xuất nêu mạ nhôm kẽm chống ăn mòn tốt hơn mạ kẽm thường. Tôn mạ màu có thêm lớp sơn phủ, một hãng nêu bảo hành thủng ăn mòn 20 năm, phai màu 5 năm.
Chọn theo vị trí và hướng mưa nắng
Tường hướng tây hoặc hướng mưa tạt cần ưu tiên tôn có lớp mạ và lớp sơn tốt, vì chịu nắng mưa nhiều nhất. Mái nắng gắt nên cân nhắc tôn lạnh phản xạ nắng hoặc tôn cách nhiệt ba lớp, tùy ngân sách và nhu cầu chống ồn. Khu ven biển hoặc nơi ẩm cao dễ rỉ hơn, nên anh/chị hỏi nhà cung cấp loại lớp mạ phù hợp trước khi mua.
Quy trình thi công tôn chống thấm tường
Ốp tôn tường chống thấm gồm năm bước, và bước nào làm sai cũng có thể để lại khe hở cho nước tạt vào. Dưới đây là quy trình thường dùng cho tường ngoài nhà ở, anh/chị có thể dùng để theo dõi và nghiệm thu thợ dịch vụ chống thấm.
Bước 1: Kiểm tra tường, xử lý vết nứt
Thợ kiểm tra toàn bộ mặt tường, gõ tìm chỗ vữa bong rộp và đánh dấu các vết nứt, khe hở cần xử lý. Vết nứt được cạo sạch, trám bằng vữa hoặc keo phù hợp rồi chờ khô, để tường phẳng và chắc trước khi dựng khung. Tường nứt lớn hoặc nứt kết cấu nên được thợ có chuyên môn đánh giá trước, đừng chỉ ốp tôn che lại.
Bước 2: Xử lý nguồn thấm trước
Trước khi ốp tôn, thợ cần tìm nguồn nước như ống âm tường rò, máng xối tràn hoặc khe giáp mái và tường. Mái tôn giáp tường: một nguồn nêu khe dưới 5 mm trám keo, khe lớn hơn dùng vữa xi măng hoặc tôn và keo. Nguồn ẩm bên trong như ống rò hay nền ẩm phải sửa dứt điểm, vì tôn ốp phía ngoài không tự làm khô tường.
Bước 3: Lắp khung
Khung thép hoặc xà gồ được bắt chắc vào tường theo hàng thẳng, khoảng cách đều để tấm tôn có chỗ tựa phẳng. Một nguồn kỹ thuật lưu ý chồng mí sai hoặc thiếu gối đỡ có thể làm mối nối trở thành điểm gây dột. Vì vậy anh/chị nên yêu cầu thợ căng dây, dùng thước thủy kiểm tra khung thẳng và phẳng trước khi bắt tôn.
Bước 4: Bắn tôn, chồng mí đều
Tôn được đặt từ dưới lên, chồng mí đều và đúng hướng nước chảy để nước mưa không lọt vào mép tấm. Vít được bắt vuông góc bề mặt tôn, lực vừa đủ, vì vít xiên hoặc siết quá chặt dễ làm hỏng gioăng và lớp phủ. Vết xước khi vận chuyển hoặc thi công dễ bị oxy hóa và rỉ thủng, nên cần phát hiện và xử lý ngay.
Bước 5: Trám keo mối nối, kiểm tra
Sau khi lắp xong, thợ trám keo đàn hồi ngoài trời ở các khe nhỏ và chỗ chuyển tiếp như góc tường và mép tôn. Một nguồn kỹ thuật dặn đừng chọn keo chỉ theo tên, mà xem độ bám lớp phủ và khả năng chịu chuyển vị. Cuối cùng, anh/chị nên kiểm tra khi trời mưa hoặc xả nước thử, soi các góc và mối nối xem còn thấm hay không.
FAQ – Câu hỏi thường gặp khi dùng tôn chống thấm
Tường đang ẩm có ốp tôn được không?
Tường đang ẩm thì không nên ốp tôn ngay, vì tôn mạ kẽm chắn hơi và ẩm có thể đọng, gây mốc phía sau. Anh/chị cần tìm và sửa nguồn ẩm trước, rồi để tường khô hẳn mới tính chuyện ốp tôn.
Tôn chống thấm có cần sơn bảo vệ không?
Tôn lạnh mạ màu đã có lớp sơn phủ sẵn từ nhà máy nên thường không cần sơn thêm khi mới lắp. Vết xước, chỗ cắt và đầu vít là nơi dễ rỉ, nên cần được phát hiện và xử lý sớm.
Zem là gì, tôn dày bao nhiêu zem thì dùng được?
Zem là đơn vị chỉ độ dày tôn, 1 zem bằng 0,1 mm, và mái nhà ở thường dùng tôn từ 4 – 7 zem. Tôn ghi 0,35 mm có thể mỏng hơn do dung sai, nên hãy đo bằng thước kẹp khi nhận hàng.
Mái tôn bị dột nên xử lý bằng cách nào?
Trước hết tìm điểm dột bằng cách lần theo đường nước lên phía cao của mái, rồi thay vít hỏng và bơm keo đầu vít. Tôn rỉ lan rộng hoặc có nhiều lỗ gần nhau thì nên thay tấm, vì lớp sơn phủ không sửa được tôn mục.
Chi phí tôn chống thấm khoảng bao nhiêu?
Chi phí phụ thuộc loại tôn, độ dày, lớp mạ, diện tích, vật liệu khung và mức độ xử lý tường trước khi ốp. Anh/chị liên hệ Alo Việc Nhà qua hotline 0944 661 839 để được khảo sát và báo giá riêng cho từng vị trí.
