Quạt trần kêu to khi quay ngoài gây khó chịu còn tiềm ẩn nguy cơ lỏng ốc treo, rơi cánh hoặc cháy motor nếu không xử lý sớm. Mỗi loại tiếng kêu tương ứng một nguyên nhân khác nhau, sửa đúng gốc mới hết kêu lâu dài. Alo Việc Nhà chia sẻ chi tiết cách sửa quạt trần bị kêu theo từng nguyên nhân cụ thể, kèm hướng dẫn bảo dưỡng tránh tái phát.
Dấu hiệu nhận biết quạt trần bị kêu
Mỗi loại tiếng kêu phản ánh một vấn đề khác nhau bên trong quạt, phân biệt đúng tiếng kêu sẽ giúp xác định nhanh bộ phận cần kiểm tra. Dưới đây là các dạng tiếng kêu phổ biến.
Quạt kêu rè rè khi quay
Tiếng rè rè đều đặn theo nhịp quay thường xuất phát từ bạc đạn khô dầu hoặc bụi bẩn mắc kẹt trong bầu motor quạt. Tiếng rè nhỏ lúc đầu rồi to dần theo thời gian là dấu hiệu bạc đạn đang mòn dần và cần tra dầu hoặc thay mới. Nếu bỏ qua, ma sát tăng sẽ khiến motor gánh tải nặng hơn, quạt quay chậm lại và nóng bất thường.
Quạt kêu ù ù liên tục
Tiếng ù ù đều không ngắt khi quạt đang chạy thường do tụ điện suy giảm dung lượng hoặc cuộn dây motor bị chập vài vòng. Âm thanh này phát ra từ motor chứ không phải từ cánh hay bầu quạt, đặt tay lên bầu quạt sẽ cảm nhận rung nhẹ liên tục. Trường hợp kêu ù kèm quạt quay yếu hoặc không quay thì rất có thể tụ đã hỏng, cần kiểm tra và thay tụ mới.
Quạt kêu cót két hoặc lách cách
Tiếng cót két ngắt quãng theo mỗi vòng quay thường do ốc vít lỏng tại cánh quạt, bầu quạt hoặc giá treo trên trần. Tiếng lách cách nhỏ phát ra khi quạt đổi tốc có thể do hộp số bên trong bị mòn tiếp điểm hoặc lò xo bị yếu. Siết chặt lại toàn bộ ốc vít thường giải quyết được ngay, nếu vẫn kêu thì cần kiểm tra hộp số hoặc khớp nối bên trong.
Quạt kêu to khi mới bật rồi giảm dần
Quạt kêu to lúc khởi động rồi nhỏ dần khi đã quay ổn định thường do bạc đạn thiếu dầu hoặc trục quạt bị sít nhẹ khi nguội. Dầu bôi trơn cũ đã cạn nên ma sát ban đầu lớn, sau khi trục nóng lên thì kim loại giãn ra và tiếng kêu giảm. Tra dầu bạc đạn sẽ xử lý được, nhưng nếu tình trạng này kéo dài thì bạc đạn đã mòn và cần thay mới.
Cách sửa quạt trần bị kêu theo từng nguyên nhân
Xác định đúng nguyên nhân rồi mới sửa, tránh thay linh kiện không cần thiết hoặc sửa sai gốc khiến quạt kêu lại sau vài ngày. Dưới đây là 6 nguyên nhân phổ biến kèm cách xử lý tương ứng.
Bụi bẩn tích tụ trên cánh quạt và động cơ
Bụi bám dày trên cánh khiến cánh mất cân bằng trọng lượng, quạt rung lắc và phát ra tiếng kêu khi quay ở tốc độ cao. Bụi chui vào bên trong bầu motor bám quanh trục và bạc đạn cũng tạo thêm ma sát, làm tiếng kêu nặng hơn theo thời gian.
Bước 1. Ngắt aptomat cấp điện cho quạt, dùng bút thử điện xác nhận đã mất điện hoàn toàn trước khi chạm vào quạt.
Bước 2. Dùng khăn ẩm lau sạch từng cánh quạt, lau cả 2 mặt trên và dưới cánh để loại bỏ hết bụi bám.
Bước 3. Mở nắp bầu quạt, dùng bình xịt khí nén hoặc máy sấy tóc chế độ mát thổi sạch bụi quanh trục và bạc đạn.
Bước 4. Lắp lại nắp bầu quạt, bật aptomat chạy thử từ tốc độ thấp lên cao, quan sát quạt còn kêu hay không.
Động cơ khô dầu hoặc bạc đạn thiếu mỡ bôi trơn
Bạc đạn sau 1 đến 2 năm sử dụng sẽ cạn dầu bôi trơn, ma sát giữa trục và ổ bi tăng lên gây tiếng kêu rè rè liên tục. Dấu hiệu nhận biết là xoay cánh bằng tay thấy nặng, không trơn tru hoặc có tiếng cọt kẹt từ bên trong bầu quạt.
Bước 1. Ngắt aptomat, tháo nắp bầu quạt để lộ phần trục và 2 đầu bạc đạn ở trên và dưới motor.
Bước 2. Dùng vải mềm tẩm cồn hoặc dung môi lau sạch bụi bẩn, mỡ cũ đã khô đóng cặn quanh bạc đạn và trục quạt.
Bước 3. Nhỏ 2 đến 3 giọt dầu máy (dầu Singer hoặc dầu bạc đạn chuyên dụng) vào 2 đầu bạc đạn trên và dưới.
Bước 4. Xoay trục bằng tay 5 đến 10 vòng cho dầu ngấm đều, kiểm tra trục đã quay nhẹ và êm trở lại chưa.
Bước 5. Lắp lại nắp bầu, bật điện chạy thử, nếu trục vẫn kẹt hoặc kêu thì bạc đạn đã mòn và cần thay mới.
Ốc vít và khớp nối bị lỏng
Bạc đạn sau 1 đến 2 năm sử dụng sẽ cạn dầu bôi trơn, ma sát giữa trục và ổ bi tăng lên gây tiếng kêu rè rè liên tục. Dấu hiệu nhận biết là xoay cánh bằng tay thấy nặng, không trơn tru hoặc có tiếng cọt kẹt từ bên trong bầu quạt.
Bước 1. Ngắt aptomat, tháo nắp bầu quạt để lộ phần trục và 2 đầu bạc đạn ở trên và dưới motor.
Bước 2. Dùng vải mềm tẩm cồn hoặc dung môi lau sạch bụi bẩn, mỡ cũ đã khô đóng cặn quanh bạc đạn và trục quạt.
Bước 3. Nhỏ 2 đến 3 giọt dầu máy (dầu Singer hoặc dầu bạc đạn chuyên dụng) vào 2 đầu bạc đạn trên và dưới.
Bước 4. Xoay trục bằng tay 5 đến 10 vòng cho dầu ngấm đều, kiểm tra trục đã quay nhẹ và êm trở lại chưa.
Bước 5. Lắp lại nắp bầu, bật điện chạy thử, nếu trục vẫn kẹt hoặc kêu thì bạc đạn đã mòn và cần thay mới.
Cánh quạt mất cân bằng hoặc bị cong vênh
Một cánh nặng hơn hoặc cong hơn các cánh còn lại sẽ khiến quạt rung lắc và phát tiếng kêu mỗi vòng quay ở tốc độ cao. Rung lắc lâu ngày sẽ làm lỏng dần ốc vít và chốt treo, tạo thêm nhiều tiếng kêu khác bên trong quạt.
Bước 1. Ngắt aptomat, đặt thước dài lên mặt cánh rồi so mặt phẳng giữa các cánh xem cánh nào bị lệch hoặc cong.
Bước 2. Cánh bị cong nhẹ thì dùng tay nắn từ từ về đúng vị trí, không bẻ mạnh vì cánh nhựa hoặc gỗ dễ gãy.
Bước 3. Cánh bị nứt, gãy hoặc cong nặng không nắn lại được thì thay cánh mới cùng bộ để giữ cân bằng đồng đều.
Bước 4. Bật điện chạy thử ở tốc độ cao, quan sát quạt quay đều không rung, nếu vẫn lệch thì dùng kẹp cân bằng gắn lên cánh.
Trục treo quá dài hoặc giá treo không chắc
Trục treo (ty treo) quá dài so chiều cao trần khiến quạt lắc như con lắc khi quay, tạo tiếng kêu tại điểm nối trần. Giá treo bắt vào trần thạch cao mà không có pát gia cường cũng sẽ lỏng dần và phát tiếng kêu theo thời gian.
Bước 1. Ngắt aptomat, kiểm tra ty treo có bị cong, lỏng ốc hoặc dài quá mức so khoảng cách trần xuống sàn không.
Bước 2. Ty treo quá dài thì thay ty ngắn hơn đúng model, không tự cắt ty vì có thể ảnh hưởng dây điện bên trong.
Bước 3. Kiểm tra giá treo trên trần, nếu trần thạch cao thì bắt thêm pát sắt xuyên qua tấm thạch cao vào xà bê tông phía trên.
Bước 4. Siết lại toàn bộ bu lông giữa ty, giá treo và thân quạt, bật điện chạy thử xem quạt còn lắc và kêu không.
Tụ điện yếu hoặc cuộn dây động cơ hỏng
Tụ suy giảm dung lượng khiến motor thiếu mô-men, hoạt động gắng sức và phát ra tiếng ù liên tục từ bên trong bầu quạt. Cuộn dây motor bị chập vài vòng cũng gây tiếng ù tương tự, kèm motor nóng nhanh hơn bình thường dù quạt chạy tốc độ thấp.
Bước 1. Ngắt aptomat, mở nắp bầu quạt, tìm tụ điện (hình trụ nhỏ có 2 dây ra) và quan sát tụ có phồng hoặc rò dầu không.
Bước 2. Dùng đồng hồ VOM thang đo µF đo dung lượng thực tế, nếu thấp hơn 80% trị số ghi trên tụ thì cần thay mới.
Bước 3. Mua tụ đúng trị số µF và điện áp, đấu 2 đầu tụ mới vào đúng vị trí tụ cũ, siết chặt và bọc cách điện kín mối nối.
Bước 4. Bật điện chạy thử, nếu vẫn kêu ù và motor nóng thì lỗi nằm ở cuộn dây motor, cần gọi thợ quấn lại hoặc thay motor.
Cách bảo dưỡng quạt trần để không bị kêu lại
Sửa xong mà không bảo dưỡng đúng cách thì quạt sẽ nhanh chóng kêu lại, nhất là vào mùa nắng nóng khi quạt chạy liên tục nhiều giờ. Dưới đây là các nguyên tắc bảo dưỡng quan trọng cần lưu ý sau khi sửa quạt trần.
Vệ sinh cánh quạt và motor
Lau sạch cánh quạt bằng khăn ẩm mỗi 1 – 2 tháng, thổi bụi bên trong bầu motor bằng bình xịt khí nén hoặc máy sấy chế độ mát. Bụi bám lâu ngày trên cánh làm mất cân bằng, bụi chui vào motor bám quanh trục và bạc đạn tạo ma sát gây tiếng kêu. Vệ sinh định kỳ giúp quạt quay êm, giảm tiếng ồn và kéo dài tuổi thọ bạc đạn cùng motor.
Tra dầu bôi trơn
Nhỏ 2 – 3 giọt dầu máy vào 2 đầu bạc đạn ở trên và dưới trục quạt mỗi 6 tháng một lần, xoay tay cho dầu ngấm đều. Không dùng dầu ăn, mỡ bò hoặc dầu thực vật thay thế vì các loại này nhanh khô, đặc quánh và hút bụi bám vào trục nhiều hơn.
Dùng đúng dầu máy khâu (Singer), dầu WD-40 hoặc dầu bạc đạn chuyên dụng mới phát huy hiệu quả bôi trơn lâu dài.
Kiểm tra ốc vít và giá treo mỗi năm
Mỗi năm một lần, ngắt aptomat rồi dùng tua vít và cờ lê rà soát toàn bộ ốc vít trên cánh, bầu motor và giá treo. Siết chặt ốc nào lỏng, thay ốc nào bị chờn ren hoặc rỉ sét để tránh phát sinh tiếng kêu và nguy cơ rơi cánh quạt. Kiểm tra giá treo trên trần có còn chắc không, đặc biệt nhà dùng trần thạch cao cần rà lại bát gia cường mỗi năm.
FAQ – Câu hỏi thường gặp khi sửa quạt trần kêu
Quạt trần mới mua mà đã kêu có phải lỗi sản xuất không?
Có thể do lỗi lắp đặt chứ không phải lỗi quạt, ốc cánh siết chưa chặt hoặc giá treo không vững cũng gây tiếng kêu ngay từ đầu. Kiểm tra lại toàn bộ ốc vít và giá treo trước, nếu vẫn kêu thì liên hệ bảo hành nhà sản xuất.
Tra dầu gì cho quạt trần để hết kêu?
Dùng dầu máy khâu (Singer), dầu bạc đạn chuyên dụng hoặc dầu WD-40 nhỏ vào 2 đầu bạc đạn trên trục quạt. Không dùng dầu ăn, mỡ bò hoặc dầu thực vật vì nhanh khô, đặc quánh và hút bụi bám vào trục nhiều hơn.
Quạt trần kêu ù ù có nguy hiểm không?
Tiếng ù nhẹ do tụ yếu thì chưa nguy hiểm ngay nhưng cần sửa sớm tránh motor gánh tải nặng dẫn đến cháy cuộn dây. Nếu kêu ù kèm mùi khét hoặc motor nóng bất thường thì ngắt aptomat ngay và gọi thợ kiểm tra trước khi sử dụng tiếp.
Chi phí sửa quạt trần bị kêu khoảng bao nhiêu?
Chi phí phụ thuộc vào nguyên nhân kêu và linh kiện cần thay, thợ cần kiểm tra thực tế mới báo giá chính xác. Anh/chị liên hệ Alo Việc Nhà qua hotline 0944 661 839 để được kiểm tra và báo giá miễn phí tại nhà.
