Giằng chống thấm chân tường là cấu kiện bê tông cốt thép đổ giữa tường cổ móng và tường nhà, giúp chặn ẩm từ đất lên tường. Giằng thường làm khi xây mới, nhà cũ có thể tái tạo bằng cách đục chân tường. Alo Việc Nhà giải thích cấu tạo, kích thước, quy trình thi công.
Giằng chống thấm chân tường là gì?
Giằng chống thấm chân tường, còn gọi là giằng chân tường chống thấm, là cấu kiện bê tông cốt thép chạy dọc chân tường, nằm giữa tường cổ móng và tường nhà. Nhiệm vụ chính của giằng là cắt đường ẩm từ nền đất bốc lên tường theo các lỗ rỗng của gạch và vữa.
Giằng chống thấm khác giằng móng. Giằng móng nối các móng với nhau, phân bổ tải trọng lên móng và chịu lực chính, còn giằng chống thấm dùng thép cấu tạo và chủ yếu để chặn ẩm. Giằng chỉ làm được khi đang xây tường, nên phổ biến ở nhà xây mới như nhà phố, nhà cấp 4 và biệt thự.
Tác dụng của giằng chống thấm chân tường
Giằng đảm nhận ba vai trò ở chân tường, trong đó chặn ẩm là vai trò quan trọng nhất. Dưới đây là các tác dụng chính.
Chặn ẩm từ nền lên tường
Nước ngầm và độ ẩm trong đất bốc lên theo các lỗ rỗng nhỏ của gạch và vữa, đi dần từ chân tường lên cao. Lớp bê tông của giằng đặc chắc hơn gạch, vữa nên cắt đứt đường dẫn ẩm này ngay tại chân tường. Phần tường phía trên nhờ vậy giữ được độ khô ráo, hạn chế loang ố, ẩm mốc và bong tróc sơn lâu dài.
Giữ sơn, vữa chân tường bền
Khi ẩm không còn đi lên, lớp sơn bả chân tường ít bị phồng rộp, bong tróc và lớp vữa trát ít bị mục. Rêu mốc cũng khó bám hơn vì bề mặt tường không còn bị ẩm thường xuyên từ bên dưới đi lên. Chân tường ít phải sửa chữa và sơn lại, giúp tiết kiệm chi phí bảo trì về lâu dài.
Liên kết móng và tường
Giằng chống thấm nằm ngay vị trí nối giữa tường cổ móng và tường nhà, tạo một lớp liên kết liền mạch ở chân tường. Cốt thép cấu tạo bên trong tham gia chịu lực ở mức nhỏ, góp phần hạn chế nứt ngang tại chân tường. Chức năng chính của giằng vẫn là chặn ẩm từ nền, không thay thế được giằng móng hay các cấu kiện chịu lực chính.
Cấu tạo giằng chống thấm chân tường
Một giằng hoàn chỉnh gồm ba lớp, mỗi lớp đảm nhận một nhiệm vụ riêng. Dưới đây là cấu tạo từng lớp từ trong ra ngoài.
Lớp bê tông hoặc bê tông cốt thép
Giằng thường có thép dọc phi 8 hoặc phi 10, thép đai phi 6 đến phi 8, bê tông mác 200 – 250. Thép ở đây là thép cấu tạo, không phải thép chịu lực chính như giằng móng hay dầm. Anh/chị nên trộn thêm phụ gia chống thấm vào bê tông để giằng đặc chắc, ít hút ẩm hơn.
Lớp chống thấm lót
Bê tông dù đặc chắc vẫn còn các lỗ rỗng li ti nên cần một lớp chống thấm lót phủ lên mặt giằng. Lớp lót thường là vữa hoặc sơn chống thấm gốc xi măng polymer, quét phủ mặt trên và hai bên giằng. Lớp này bịt kín lỗ rỗng, giúp giằng chặn ẩm hiệu quả hơn so với chỉ dùng bê tông trần.
Lớp vữa trát hoàn thiện
Sau khi lớp lót khô, giằng được trát vữa chống thấm hoàn thiện, liền mạch với lớp trát của tường. Lớp vữa này bảo vệ lớp lót khỏi va chạm và tạo bề mặt phẳng để sơn hoặc ốp chân tường. Ngoài ra, nếu trát không kín, để hở mép giằng sẽ làm ẩm lọt qua đúng vị trí dễ bị bỏ sót.
Cách dùng giằng chống thấm chân tường
Giằng phù hợp nhất ở giai đoạn xây dựng, còn với nhà đã hoàn thiện cần chọn phương án khác. Dưới đây là các trường hợp thường gặp.
Nhà xây mới
Nhà xây mới là trường hợp thuận lợi nhất, giằng được đổ ngay trên cổ móng trước khi xây tường lên. Lúc này có thể kiểm soát cao độ, bề rộng, cốt thép và lớp chống thấm đúng thiết kế từ đầu. Chi phí cũng thấp hơn nhiều so với xử lý chân tường ẩm sau khi nhà đã hoàn thiện.
Nhà cải tạo có đục móng, chân tường
Nhà cải tạo có đục móng hoặc chân tường có thể nhân dịp này tái tạo giằng, thay vì chỉ trát lại chân tường. Cách làm thường là đục từng đoạn ngắn hàng gạch chân tường, rót vữa tự chảy không co ngót để tạo dầm cách ẩm. Đục chân tường ảnh hưởng chịu lực nên cần thợ dịch vụ chống thấm kinh nghiệm và kỹ sư đánh giá trước khi thi công.
Nhà đất ẩm, gần kênh rạch
Nhà ở vùng đất ẩm, gần kênh rạch hoặc nền thấp chịu áp lực ẩm lớn nên giằng cần làm kỹ hơn thông thường. Có thể chọn mác bê tông cao, trộn phụ gia chống thấm và tăng chiều cao giằng theo thiết kế của kỹ sư. Nên kết hợp thoát nước quanh nhà, vì chỉ riêng giằng khó xử lý hết nguồn nước ngập thường xuyên.
Trường hợp không áp dụng được
Tường đã xây hoàn thiện không thể đổ giằng liền mạch như nhà xây mới, nên giằng chỉ áp dụng khi thi công. Tường dùng chung với nhà bên cạnh hoặc kết cấu đang yếu, đang nứt lún cũng không nên tự ý đục để làm giằng. Những trường hợp này nên chọn phương án khác như bơm keo, foam chống thấm ngược hoặc quét chống thấm chân tường.
Tiêu chuẩn kích thước giằng chống thấm
Kích thước giằng cần khớp với tường phía trên và phù hợp điều kiện nền. Dưới đây là các thông số chính.
| Thông số | Kích thước thường gặp | Lưu ý |
| Bề rộng | Bằng bề dày tường xây phía trên | Tường dày 22cm thì giằng rộng 22cm, tường dày 11cm thì giằng rộng 11cm. Giằng hẹp hơn tường sẽ để hụt mép, ẩm lọt qua phần không được chắn |
| Chiều cao | 10 – 20cm, phổ biến 10 – 15cm | Nhà có móng cao, móng gạch hoặc móng đá có thể làm cao 30 đến 40cm. Mặt giằng cần cao hơn cốt nền hoặc sân hoàn thiện |
| Thép dọc | Phi 8 hoặc phi 10, thường 2 – 4 thanh | Thép cấu tạo, số thanh tùy bề rộng giằng và thiết kế |
| Thép đai | Phi 6 – phi 8, cách nhau 15 – 20cm | Buộc chắc, kê con kê để lớp bê tông bảo vệ đều |
| Mác bê tông | Mác 200 – 250 | Nên trộn phụ gia chống thấm vào bê tông |
Lưu ý: Số liệu chỉ để tham khảo, kích thước cụ thể cần theo bản vẽ và ý kiến của kỹ sư thiết kế.
Quy trình thi công giằng chống thấm chân tường
Thi công đúng thứ tự giúp giằng chặn ẩm tốt và bền theo thời gian. Dưới đây là các bước cơ bản.
Bước 1: Chuẩn bị mặt bằng
Vệ sinh sạch mặt cổ móng, xác định tim tường và cao độ giằng trước khi lắp cốt thép. Cao độ mặt giằng cần cao hơn cốt nền hoặc sân hoàn thiện để ẩm từ đất không vượt qua giằng. Mặt móng cần phẳng, sạch bùn đất và đã khô, tránh để đọng nước trước khi đổ bê tông.
Bước 2: Lắp cốt thép và cốp pha
Thép dọc và thép đai được buộc theo đúng bản vẽ, kê con kê để lớp bê tông bảo vệ đều ở các mặt. Cốp pha dùng ván hoặc thép, không dùng gạch be hai bên thay ván khuôn rồi đổ bê tông vào giữa. Hai hàng gạch be dễ thấm nước và làm giằng mất tác dụng chặn ẩm ngay từ đầu.
Bước 3: Đổ bê tông và thi công lớp lót chống thấm
Bê tông được đổ liên tục, đầm kỹ để không rỗ, rồi bảo dưỡng ẩm trong những ngày đầu cho đạt cường độ. Khi bê tông đủ khô cứng, thợ quét lớp lót chống thấm phủ kín mặt trên và hai bên giằng theo đúng định mức. Không đổ ngắt quãng, để mạch ngừng lớn vì đây là vị trí dễ thấm ẩm xuyên qua.
Bước 4: Trát vữa chống thấm hoàn thiện
Thợ trát vữa chống thấm quanh giằng, liền mạch với lớp trát tường để không còn mép hở giữa các lớp. Bề mặt trát phẳng, đủ độ dày theo hướng dẫn vật liệu, tạo nền cho sơn hoặc ốp chân tường sau này. Sau khi vữa đạt yêu cầu mới xây tiếp tường phía trên, tránh va chạm làm nứt lớp chống thấm.
Sai lầm thường gặp khi làm giằng chống thấm
Phần lớn giằng mất tác dụng do sai sót nhỏ lúc thi công, không phải do thiết kế. Dưới đây là các sai lầm hay gặp khi làm giằng chống thấm.
Làm giằng thấp hơn cao độ nền
Nếu mặt giằng thấp hơn cao độ nền hoặc sân, ẩm từ đất vẫn đi vòng qua và lên phần tường phía trên giằng. Khi đó giằng gần như không còn tác dụng chặn ẩm, dù đã tốn chi phí thi công. Cần chốt cao độ giằng so với nền, sân và nền nhà bên cạnh ngay từ bước chuẩn bị mặt bằng.
Bỏ lớp lót chống thấm
Bỏ lớp lót chống thấm vì nghĩ bê tông đã đặc chắc là sai lầm khá phổ biến khi cần tiết kiệm. Bê tông vẫn có lỗ rỗng li ti nên theo thời gian ẩm vẫn thấm qua, nhất là với đất ẩm hoặc nền thấp. Lớp lót chỉ chiếm một phần chi phí nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến khả năng chặn ẩm của toàn bộ giằng.
Ốp gạch chân tường khi chưa có giằng
Ốp gạch hoặc đá chân tường khi chưa có giằng chỉ che phần ẩm lộ ra bên ngoài chứ không chặn nguồn ẩm từ dưới. Hơi ẩm bị cản ở lớp ốp sẽ tiếp tục đẩy lên cao hơn, làm phần tường phía trên lớp ốp thấm nặng hơn. Nên làm giằng hoặc lớp cách ẩm trước, sau đó mới ốp hoàn thiện chân tường để tránh ẩm bị đẩy lên cao.
Nhà cũ không có giằng chống thấm chân tường thì sao?
Nhà đã xây xong vẫn xử lý được ẩm chân tường, chỉ khác là phải dùng phương án thay thế thay vì đổ giằng. Dưới đây là các hướng xử lý thường dùng.
Chờ đủ thời gian ổn định trước khi trát, sơn
Thợ đục từng đoạn ngắn hàng gạch chân tường, cao khoảng 25 – 30cm từ nền, rồi dán màng chống thấm lên mặt nền. Sau đó rót vữa tự chảy không co ngót vào khe đục để tạo dầm cách ẩm thay cho giằng chống thấm. Cách này xử lý khá triệt để nhưng tốn thời gian, cần thợ kinh nghiệm để tránh ảnh hưởng chịu lực tường.
Dùng đúng tỷ lệ vữa, vật liệu đạt chuẩn
Bơm keo hoặc foam PU qua các lỗ khoan nhỏ dọc chân tường để bịt kín mao mạch dẫn ẩm trong gạch và vữa. Cách này ít đục phá, phù hợp nhà đã hoàn thiện nội thất hoặc tường không thể bóc lớp trát diện rộng. Hiệu quả phụ thuộc nhiều vào vị trí, độ sâu lỗ bơm và tay nghề của thợ thi công.
Theo dõi định kỳ các vị trí dễ nứt
Kiểm tra nền sân có cao hơn nền nhà không, nước mưa có đọng sát chân tường hoặc đường ống nước có rò rỉ không. Xử lý nguồn nước này trước giúp các phương án chống thấm chân tường phát huy hiệu quả, tránh thấm tái diễn. Sau đó mới quét chống thấm chân tường mặt ngoài và hoàn thiện sơn hoặc ốp phía trên.
FAQ – Câu hỏi thường gặp về giằng chống thấm chân tường
Giằng chống thấm chân tường có bắt buộc không?
Thường do thiết kế và kỹ sư quyết định theo nền đất, độ ẩm và loại móng, không phải nhà nào cũng thể hiện riêng trong bản vẽ. Nhà ở nền ẩm, đất yếu hoặc gần kênh rạch nên làm, anh/chị hỏi đơn vị thiết kế để theo đúng bản vẽ.
Không làm giằng chống thấm có sao không?
Chân tường dễ bị ẩm theo đường mao dẫn từ đất, dẫn đến sơn bong, rêu mốc và vữa mục sau một thời gian. Mức độ nặng nhẹ phụ thuộc nền đất, vật liệu xây và các lớp chống thấm khác của công trình.
Giằng chống thấm và giằng móng khác nhau thế nào?
Giằng móng nối các móng với nhau, phân bổ tải trọng lên móng và chịu lực chính của công trình. Giằng chống thấm nằm giữa cổ móng và tường nhà, dùng thép cấu tạo và chủ yếu để chặn ẩm từ nền.
Nhà cải tạo, nâng tầng có làm được giằng không?
Làm được dưới dạng tái tạo từng đoạn, bằng cách đục hàng gạch chân tường rồi rót vữa tạo dầm cách ẩm. Đục chân tường ảnh hưởng chịu lực, nhất là nhà có nâng tầng, nên cần kỹ sư đánh giá trước khi thi công.
Chi phí thi công giằng chống thấm khoảng bao nhiêu?
Chi phí phụ thuộc chiều dài tường, bề rộng và chiều cao giằng, vật liệu và mức độ thi công. Liên hệ Alo Việc Nhà 0944 661 839 để được khảo sát và báo giá chính xác.
Giằng chống thấm chân tường hiệu quả nhất khi làm ngay lúc xây, còn nhà cũ cần chọn phương án thay thế phù hợp hiện trạng. Nếu chân tường nhà đang ẩm, loang ố hoặc bong sơn, liên hệ Alo Việc Nhà qua hotline 0944 661 839 để được khảo sát và báo giá thi công.
