Nứt tường là hiện tượng bề mặt tường xuất hiện vết rạn, vết nứt do vật liệu, nền móng hoặc tác động bên ngoài. Mỗi loại vết nứt có nguyên nhân và cách xử lý riêng, từ trám bột trét đến gia cố kết cấu. Alo Việc Nhà hướng dẫn chi tiết anh/chị phân biệt và xử lý đúng từng loại.
Vết nứt tường nhà có loại nào?
Vết nứt tường thường chia theo độ rộng thành ba nhóm. Nứt chân chim là các đường rạn nhỏ dưới 1mm nằm ở lớp trát. Nứt vừa rộng khoảng 1 – 3mm, còn nứt lớn trên 3mm hoặc xuyên qua tường. Các mốc này mang tính tham khảo, cần kiểm tra thực tế từng công trình.
Theo hướng, vết nứt chia thành nứt dọc, nứt ngang, nứt chéo và nứt quanh góc cửa. Nứt dọc theo mép cột, dầm thường do vật liệu co giãn khác nhau. Nứt chéo hoặc nứt ngang kéo dài thường liên quan đến lún hoặc tải trọng, cần theo dõi kỹ hơn.
Phân loại theo độ rộng
| Loại vết nứt | Độ rộng | Đặc điểm | Mức độ |
| Nứt chân chim | Dưới 1mm | Đường rạn nhỏ, nằm ở lớp trát | Thấp, chủ yếu ảnh hưởng thẩm mỹ |
| Nứt vừa | 1 – 3mm | Rõ bằng mắt thường, có thể vào lớp vữa sâu hơn | Trung bình, cần trám sớm |
| Nứt lớn | Trên 3mm | Xuyên qua tường hoặc rộng dần theo thời gian | Cao, cần kỹ sư kiểm tra |
Phân loại theo hướng nứt
| Hướng vết nứt | Vị trí thường gặp | Nguyên nhân thường gặp |
| Nứt dọc | Mép cột, dưới đáy dầm | Tường và bê tông co giãn khác nhau |
| Nứt ngang | Giữa thân tường, chân tường | Lún móng, tải trọng, vữa co ngót |
| Nứt chéo | Từ góc cửa, góc tường lên cao | Lún không đều, tải trọng lệch |
| Nứt quanh góc cửa | Góc ô cửa, ô cửa sổ | Tập trung ứng suất, thiếu lưới gia cố |
Nguyên nhân khiến tường bị nứt
Xác định đúng nguyên nhân giúp chọn cách xử lý phù hợp, tránh trám xong lại nứt lần nữa. Dưới đây là các nguyên nhân thường gặp.
Co ngót vữa trát, vật liệu kém chất lượng
Vữa trát khô quá nhanh hoặc trộn sai tỷ lệ xi măng, cát, nước sẽ co ngót, tạo vết nứt chân chim trên tường. Cát nhiễm mặn, xi măng kém chất lượng hoặc gạch xây không tưới ẩm trước cũng làm lớp vữa dễ rạn nứt. Loại vết nứt này thường xuất hiện sớm, trong vài tuần đến vài tháng sau khi tô trát xong.
Lún móng không đều
Móng lún không đều khiến các phần tường chịu lực lệch nhau, tạo vết nứt chéo hoặc nứt ngang chạy dài. Nguyên nhân thường gặp là nền đất yếu, ép cọc không đủ độ sâu hoặc công trình mới xây sát nhà cũ. Vết nứt do lún thường rộng dần theo thời gian, khác với vết nứt co ngót chỉ dừng lại sau một giai đoạn.
Tường xây quá sớm, chưa đủ thời gian ổn định
Tường xây xong chưa đủ thời gian để vữa liên kết và công trình ổn định đã trát hoặc sơn sớm thì dễ nứt. Khối xây tiếp tục co ngót và chịu tải từ các tầng phía trên, trong khi lớp trát bên ngoài đã cứng lại. Chênh lệch này kéo lớp trát rạn nứt, nhất là ở tường dài, tường cao và tường xây bằng gạch không nung.
Vị trí tiếp giáp giữa tường và cột, dầm, sàn
Tường gạch và bê tông cột, dầm, sàn co giãn khác nhau khi nhiệt độ đổi nên chỗ tiếp giáp hay nứt thẳng. Vết nứt chạy dọc theo mép cột hoặc dưới đáy dầm là dạng rất phổ biến ở nhà xây tô trát liền một lớp. Thi công thiếu lưới thép hoặc lưới sợi thủy tinh ở các vị trí này làm vết nứt dễ lặp lại.
Rung chấn, tải trọng, công trình thi công bên cạnh
Xe tải nặng chạy qua, khoan đục, đóng cọc hoặc đào móng ở công trình bên cạnh tạo rung chấn truyền vào tường nhà. Tải trọng tăng đột ngột, như xây thêm tầng hoặc đặt bồn nước lớn trên mái, cũng khiến tường phát sinh vết nứt mới. Trường hợp này nên chụp ảnh, ghi ngày xuất hiện để có căn cứ làm việc với bên thi công liền kề.
Nứt tường có nguy hiểm không?
Phần lớn vết nứt chân chim chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ, do lớp vữa trát co ngót và không tác động đến khả năng chịu lực. Tuy vậy, vết nứt hở ra ngoài trời vẫn cho nước mưa thấm vào, gây ẩm mốc và làm tường xuống cấp nhanh hơn nếu để lâu.
Vết nứt nguy hiểm thường có các dấu hiệu như rộng dần theo thời gian, chạy chéo khoảng 45 độ, xuyên qua tường hoặc xuất hiện ở nhiều vị trí cùng lúc. Nếu kèm cửa bị kẹt, sàn nghiêng hoặc lún gạch nền, anh/chị nên mời kỹ sư kết cấu kiểm tra, không tự trám.
Cách xử lý nứt tường theo mức độ
Mức độ vết nứt quyết định vật liệu và cách thi công. Dưới đây là hướng xử lý cho từng nhóm.
Nứt chân chim, nứt nhỏ dưới 1mm
Vết nứt chân chim nhỏ dưới 1mm thường chỉ nằm ở lớp trát, chưa ảnh hưởng kết cấu nên xử lý đơn giản. Có thể kẻ nhẹ theo vết nứt, trét bột đa năng rồi xả nhám, sau đó sơn lót và sơn phủ lại bề mặt. Tường ngoài trời nên phủ thêm lớp sơn đàn hồi để vết nứt không hở lại khi trời nắng mưa thay đổi.
Nứt vừa
Vết nứt vừa cần mở rộng nhẹ thành rãnh chữ V, vệ sinh sạch rồi trám bằng vữa sửa chữa chuyên dụng hoặc keo PU. Nên dán thêm lưới sợi thủy tinh lên vị trí trám trước khi trét phủ, giúp vết nứt khó hở lại. Nếu vết nứt vẫn rộng ra sau khi trám, cần tìm nguyên nhân gốc thay vì tiếp tục trám nhiều lần.
Nứt lớn, nứt kết cấu
Vết nứt lớn, nứt xuyên tường hoặc nứt chéo kèm cửa kẹt, sàn nghiêng có thể liên quan kết cấu, không nên tự trám. Cần kỹ sư kết cấu khảo sát, đo độ phát triển của vết nứt rồi mới quyết định phương án gia cố. Khi chưa có kết luận, nên hạn chế đặt thêm tải trọng lên khu vực tường và sàn lân cận.
Vật liệu trám vết nứt tường phổ biến
Mỗi loại vật liệu phù hợp một dạng vết nứt và vị trí khác nhau. Dưới đây là các vật liệu thường dùng.
Bột trét đa năng
Bột trét đa năng phù hợp vết nứt chân chim nhỏ ở tường trong nhà, dễ mua, dễ thi công và có giá thành thấp. Vật liệu này sau khi khô khá cứng, ít co giãn nên không dùng cho khe nứt còn chuyển động. Nên trét hai lớp mỏng, xả nhám kỹ rồi sơn lót để vết trám không lộ ra sau khi sơn hoàn thiện.
Keo Silicone, keo PU
Keo silicone và keo PU đàn hồi cao, phù hợp khe nứt còn co giãn như chỗ tường tiếp giáp khung cửa, cột, dầm. Keo PU bám tốt trên tường gạch, bê tông và có thể sơn phủ, còn nhiều loại silicone thường khó sơn lên được. Vì vậy, khe nứt cần sơn lại nên chọn loại keo ghi rõ khả năng sơn phủ trên bao bì.
Vữa sửa chữa chuyên dụng
Vữa sửa chữa chuyên dụng thường gốc xi măng polymer, ít co ngót, bám dính tốt, dùng lấp đầy vết nứt vừa. Vật liệu này cứng chắc hơn bột trét, phù hợp vết nứt ở tường ngoài trời hoặc khu vực ẩm. Cần pha đúng tỷ lệ nhà sản xuất và bảo dưỡng ẩm nhẹ trong thời gian đầu để vữa đạt độ bền tốt.
Màng đàn hồi
Màng đàn hồi gốc acrylic phủ lên mặt tường tạo lớp co giãn được, che vết nứt chân chim và hạn chế nước thấm. Loại màng này thường dùng cho tường ngoài trời, kết hợp sau khi đã trám bột hoặc vữa vào vết nứt. Màng mỏng không che được vết nứt lớn, nên vết nứt rộng vẫn phải xử lý bằng vữa hoặc keo trước.
Quy trình xử lý nứt tường cơ bản
Quy trình đúng thứ tự giúp vết trám bám chắc, hạn chế nứt lại sau thời gian ngắn. Dưới đây là các bước cơ bản để xử lý tường bị nứt.
Bước 1: Xác định loại và nguyên nhân vết nứt
Thợ dịch vụ chống thấm quan sát hướng, độ rộng và chiều dài vết nứt, xem nứt nằm ở lớp trát hay đã xuyên vào khối xây bên trong. Có thể quét mốc bằng bút chì hoặc dán tem theo dõi để biết vết nứt còn phát triển hay đã dừng lại. Vết nứt vẫn rộng dần thì cần xử lý nguyên nhân gốc trước, chưa nên trám ngay để tránh nứt lại.
Bước 2: Mở rộng, vệ sinh khe nứt
Dùng đục hoặc máy mài mở rộng nhẹ dọc vết nứt thành rãnh chữ V để vật liệu trám bám sâu và chắc hơn. Sau đó quét sạch bụi, mảng vữa bong và rêu mốc, rồi thổi hoặc hút bụi trong rãnh trước khi trám. Nếu dùng vữa gốc xi măng, nên làm ẩm nhẹ bề mặt rãnh để vữa không bị hút nước quá nhanh.
Bước 3: Trám vật liệu phù hợp
Chọn vật liệu theo loại vết nứt, bột trét cho nứt nhỏ, vữa chuyên dụng cho nứt vừa, keo PU cho khe còn co giãn. Ấn vật liệu đầy vào rãnh, vuốt phẳng, với nứt vừa trở lên nên dán lưới sợi thủy tinh trước khi trét phủ. Tránh trám quá dày một lần, nên chia thành nhiều lớp mỏng để vật liệu khô đều và ít co ngót.
Bước 4: Chờ khô, xử lý bề mặt, sơn hoàn thiện
Chờ vật liệu khô hoàn toàn theo hướng dẫn nhà sản xuất, thường từ một đến vài ngày tùy loại và thời tiết. Sau đó trét bột phủ vị trí vừa xử lý, xả nhám cho phẳng, quét sơn lót rồi sơn phủ hoàn thiện. Nên sơn cả mảng tường liền kề để màu đồng đều, tránh để lộ vệt vá khi nhìn nghiêng dưới ánh sáng.
Cách phòng ngừa để tránh nứt tường
Phòng ngừa từ khâu thi công tiết kiệm hơn nhiều so với sửa chữa khi tường đã nứt. Dưới đây là các việc anh/chị nên làm.
Chờ đủ thời gian ổn định trước khi trát, sơn
Tường xây xong cần chờ vữa liên kết và khối xây ổn định rồi mới trát, trát xong chờ vữa khô kỹ rồi mới sơn. Thời gian chờ cụ thể phụ thuộc loại gạch, thời tiết và quy mô công trình, nên hỏi thợ chính trước khi thi công. Làm gấp để kịp tiến độ là nguyên nhân phổ biến khiến nhà mới xây đã rạn nứt chân chim.
Dùng đúng tỷ lệ vữa, vật liệu đạt chuẩn
Vữa trát cần trộn đúng tỷ lệ xi măng, cát, nước, dùng cát sạch, xi măng còn hạn và tưới ẩm gạch trước khi xây. Vật liệu có nguồn gốc rõ ràng, đạt tiêu chuẩn giúp lớp vữa ít co ngót và bám dính tốt vào khối xây. Ở các vị trí dễ nứt nên gia cố thêm lưới thép hoặc lưới sợi thủy tinh trước khi trát.
Kiểm tra định kỳ các vị trí dễ nứt
Các vị trí tiếp giáp tường với cột, dầm, khung cửa và góc ô cửa sổ là nơi vết nứt thường xuất hiện đầu tiên. Nên kiểm tra các vị trí này mỗi mùa mưa, chụp ảnh, ghi ngày để so sánh vết nứt có rộng thêm không. Phát hiện sớm giúp xử lý khi vết nứt còn nhỏ, chi phí thấp hơn nhiều so với để nứt lan rộng.
FAQ – Câu hỏi thường gặp khi tường bị nứt
Nứt chân chim có cần trám ngay không?
Nên trám sớm, nhất là tường ngoài trời, vì nước mưa theo vết nứt thấm vào gây ẩm mốc và bong sơn. Nếu vết nứt còn mới và đang phát triển, nên theo dõi vài tuần trước khi trám để tránh nứt lại.
Nứt tường sau khi trám còn nứt lại được không?
Có thể nứt lại nếu nguyên nhân chưa được xử lý, như móng còn lún hoặc khe tiếp giáp vẫn co giãn. Dùng vật liệu cứng như bột trét cho khe còn chuyển động cũng khiến vết trám nhanh nứt trở lại.
Nhà mới xây bị nứt tường có bình thường không?
Vết nứt chân chim nhỏ do vữa co ngót khá phổ biến ở nhà mới xây. Vết nứt rộng, chạy ngang hoặc chéo, hay rộng dần theo thời gian thì cần được kiểm tra, không nên xem là bình thường.
Nứt tường có phải dấu hiệu sụt lún không?
Không phải lúc nào cũng vậy, vì phần lớn vết nứt đến từ co ngót vữa hoặc co giãn nhiệt. Nếu vết nứt chéo, rộng dần, kèm cửa kẹt hoặc sàn nghiêng thì có thể liên quan đến lún, nên mời kỹ sư kiểm tra.
Chi phí xử lý nứt tường khoảng bao nhiêu?
Chi phí phụ thuộc loại vết nứt, chiều dài cần xử lý, vật liệu và việc có cần gia cố hay không. Liên hệ Alo Việc Nhà 0944 661 839 để được khảo sát và báo giá chính xác.
Nứt tường cần phân loại đúng mức độ rồi mới chọn vật liệu và cách trám, vì mỗi loại vết nứt có hướng xử lý riêng. Nếu tường nhà đang xuất hiện vết nứt, liên hệ Alo Việc Nhà qua hotline 0944 661 839 để được kỹ thuật chống thấm khảo sát và báo giá thi công phù hợp.
