Nhiều anh/chị cân nhắc có nên làm bể nước ngầm để tăng khả năng dự trữ nước sinh hoạt. Tuy nhiên, bể ngầm tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu thi công sai hoặc thiếu bảo trì đúng cách. Alo Việc Nhà phân tích ưu nhược điểm thực tế, chi phí và lưu ý quan trọng giúp anh/chị quyết định có nên làm bể nước ngầm hay không.
Bể nước ngầm là gì?
Bể nước ngầm là bể chứa nước sinh hoạt đặt dưới nền nhà hoặc sân trước, thường xây bằng gạch đặc hoặc bê tông cốt thép. Đáy bể đổ bê tông cốt thép dày tối thiểu 100mm, tường xây gạch đặc mác 75, trát xi măng cát mác 50 rồi quét chống thấm. Nắp bể làm bằng tấm đan bê tông cốt thép dày 50mm, có thể tháo ra để vệ sinh định kỳ bên trong.
Ưu điểm khi làm bể nước ngầm
Bể nước ngầm mang lại một số lợi ích thiết thực cho hộ gia đình, đặc biệt tại khu vực hay bị cúp nước hoặc nhà có diện tích hạn chế.
Tăng dung tích dự trữ nước sinh hoạt
Thay vì chỉ dự trữ 1 – 2m³ trên mái, anh/chị có thêm 2 – 5m³ nước ngầm phía dưới, đủ cho gia đình 4 người dùng 3 – 5 ngày. Bể ngầm kết hợp bồn trên mái tạo hệ thống hai tầng, nước luôn sẵn sàng dù nguồn cấp bị gián đoạn. Đây là lý do phổ biến khiến nhiều người quyết định xây bể ngầm khi làm nhà mới.
Tiết kiệm diện tích
Bể ngầm nằm dưới nền nhà hoặc sân trước, không chiếm không gian sử dụng như bể nổi hay bồn nhựa đặt trên sàn. Tại các quận trung tâm, nhà phố có diện tích 30 – 50m² thường không còn chỗ đặt bồn chứa nước lớn. Xây bể ngầm ngay từ giai đoạn đào móng giúp tận dụng khoảng trống dưới nền mà không ảnh hưởng mặt bằng tầng trệt.
Giảm tải trọng mái, tránh nứt lún kết cấu
Mỗi mét khối nước nặng khoảng 1.000kg, bồn 2m³ trên mái tạo tải trọng 2 tấn lên kết cấu sàn mái và cột. Nhà phố xây không có dầm chịu lực riêng cho bồn nước rất dễ bị nứt sàn mái hoặc lún cột sau vài năm. Chuyển một phần dung tích xuống bể ngầm giúp giảm tải trọng phía trên, hạn chế nguy cơ nứt kết cấu.
Dự phòng khi mất nước, cúp nước cục bộ
Nhiều khu vực thường xảy ra cúp nước cục bộ 1 – 3 ngày do sửa đường ống hoặc bảo trì trạm bơm. Gia đình có bể ngầm 3 – 5m³ kết hợp bồn trên mái không cần mua nước bên ngoài trong suốt thời gian mất nước. Nước trong bể ngầm còn dùng được cho mục đích phụ như tưới cây, rửa sân, rửa xe khi cần tiết kiệm.
Hạn chế bốc hơi so với bể nổi
Bể ngầm nằm dưới nền đất, nhiệt độ bên trong luôn thấp hơn bể nổi ngoài trời từ 5 – 10°C vào mùa nắng. Nhiệt độ thấp giúp nước ít bốc hơi hơn, đặc biệt có lợi tại các tỉnh phía Nam có nắng nóng kéo dài 6 – 7 tháng/năm. Nước trong bể ngầm cũng ít bị tảo xanh phát triển hơn bể nổi nhờ không tiếp xúc ánh sáng trực tiếp.
Nhược điểm và rủi ro thực tế khi làm bể nước ngầm
Dù có nhiều ưu điểm, bể nước ngầm cũng tiềm ẩn rủi ro mà anh/chị cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định xây.
Thấm nước, rò rỉ sau 3 – 5 năm sử dụng
Bể ngầm xây bằng gạch hoặc bê tông dù đã quét chống thấm vẫn có nguy cơ rò rỉ sau 3 – 5 năm do co giãn nền đất. Nước bẩn từ đất có thể ngấm ngược vào bể qua các vết nứt nhỏ, gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt mà khó phát hiện. Chi phí sửa chữa chống thấm lại bể ngầm khá cao vì phải bơm cạn nước, cạo lớp cũ rồi thi công lại toàn bộ.
Rong rêu, côn trùng, nước bẩn ngấm ngược
Bể ngầm nằm dưới đất, nắp bể tiếp xúc mặt sàn nên côn trùng, gián, kiến dễ chui vào qua khe hở nhỏ. Nếu bể đặt gần hệ thống thoát nước hoặc bể phốt, nước thải có thể ngấm qua đất vào bể khi mưa lớn gây ngập. Tình trạng này đặc biệt phổ biến tại các khu vực trũng, hay ngập nước.
Khó vệ sinh, khó kiểm tra chất lượng nước
Bể ngầm có không gian chật, thiếu ánh sáng và thông gió kém, người thợ phải chui xuống để cọ rửa thành bể. Chất lượng nước bên trong khó kiểm tra bằng mắt thường vì nắp bể thường bị đồ đạc che khuất hoặc gắn cố định. Nhiều gia đình quên vệ sinh bể ngầm trong 3 – 5 năm, khi mở nắp mới phát hiện lớp cặn bùn dày dưới đáy.
Phao khóa hư
Phao khóa tự động là thiết bị ngắt nước khi bể đầy, nếu phao hư thì nước chảy tràn lên sàn tầng trệt. Phao nằm sâu dưới bể ngầm nên anh/chị khó phát hiện hư hỏng cho đến khi nước đã tràn ra ngoài gây hư hại. Cần kiểm tra phao ít nhất 6 tháng/lần và thay phao mới sau 2 – 3 năm sử dụng để tránh sự cố.
Chi phí xây bể nước ngầm bao nhiêu?
Chi phí xây bể nước ngầm bằng gạch hoặc bê tông dao động từ vài triệu/m² tùy khu vực và vật liệu, chưa tính chống thấm nhưng tuổi thọ bể kéo dài hơn đáng kể.
| BẢNG GIÁ VỆ SINH BỂ NƯỚC NGẦM MỚI NHẤT | |
|---|---|
| DUNG TÍCH | ĐƠN GIÁ (VNĐ) |
| Thau rửa bể nước trên 5000 lít | Báo giá sau khi khảo sát thực tế. |
| Bể nước dưới 500 lít | Báo giá sau khi khảo sát thực tế |
| Bể nước từ 500 – 1000 lít | Báo giá sau khi khảo sát thực tế |
| Bể chứa nước từ 1500 – 2000 lít | Báo giá sau khi khảo sát thực tế |
| Thau rửa bể chứa nước từ 2000 – 5000 lít | Báo giá sau khi khảo sát thực tế |
So sánh bể nước ngầm xây gạch, bể inox, bồn nhựa
| Tiêu chí | Bể ngầm xây gạch | Bể ngầm inox | Bồn nhựa |
| Tuổi thọ | 10 – 15 năm | 20 – 30 năm | 10 – 15 năm |
| Chống thấm | Cần quét chống thấm | Kín hoàn toàn | Kín hoàn toàn |
| Vệ sinh | Khó, cần chui xuống | Dễ hơn, bề mặt nhẵn | Dễ nhất |
| Rong rêu | Dễ bám | Ít bám | Ít bám |
| Tùy chỉnh kích thước | Linh hoạt theo nền | Đặt theo kích thước có sẵn | Kích thước cố định |
| Thi công | Cần thợ xây, mất 3 – 5 ngày | Lắp đặt nhanh 1 ngày | Lắp đặt nhanh 1 ngày |
Lưu ý quan trọng nếu quyết định xây bể nước ngầm
Nếu đã quyết định xây bể ngầm, anh/chị cần tuân thủ một số nguyên tắc kỹ thuật để bể hoạt động ổn định và an toàn lâu dài.
Chọn vật liệu xây và chống thấm đúng cách
Tường bể xây bằng gạch đặc mác 75, trát xi măng cát mác 50 dày tối thiểu 15mm cả mặt trong lẫn mặt ngoài. Lớp chống thấm nên dùng Sika hoặc dung dịch chống thấm gốc xi măng chuyên dụng, quét ít nhất 2 lớp mặt trong bể. Tránh dùng sơn chống thấm thông thường vì sơn dễ bong tróc khi ngâm nước liên tục, mất tác dụng sau 1 – 2 năm.
Đặt xa bể phốt
Khoảng cách tối thiểu giữa bể nước ngầm và bể phốt nên từ 3m trở lên để tránh nước thải ngấm qua đất vào bể nước. Nếu diện tích nền hạn chế không đủ khoảng cách, anh/chị nên chọn bể inox ngầm thay vì xây gạch để ngăn ngấm hoàn toàn. Nhiều nhà phố đặt bể nước sát bể phốt do nền hẹp, đây là nguyên nhân chính gây ô nhiễm nước sinh hoạt.
Tính đúng thể tích theo số người
Định mức sử dụng nước sinh hoạt trung bình khoảng 150 – 200 lít/người/ngày, gia đình 4 người cần dự trữ tối thiểu 1.5 – 2m³. Xây bể quá lớn gây lãng phí chi phí và nước đọng lâu ngày dễ sinh vi khuẩn nếu không dùng hết. Xây bể quá nhỏ lại không đủ dự phòng khi cúp nước 2 – 3 ngày, mất đi mục đích chính của bể ngầm.
Bố trí hệ thống ống nước hợp lý
Ống cấp nước vào bể và ống hút lên bồn trên mái nên dùng ống nhựa PVC chịu áp, đường kính tối thiểu ø27mm cho hộ gia đình. Ống thoát nước không được đi đè lên ống cấp nước mà nên chạy song song, cách nhau tối thiểu 15 – 20cm.
Khi ống đi xuyên tường bể, cần để lỗ chờ rộng hơn ống khoảng 15 – 20cm rồi trám kín bằng vữa chống thấm, tuyệt đối không xây gạch trực tiếp lên ống.
Vệ sinh bể định kỳ
Vệ sinh bể nước ngầm ít nhất 1 năm/lần, bơm cạn nước rồi cọ rửa thành bể và đáy bể bằng bàn chải. Đáy bể nên thiết kế chỗ trũng sâu hơn khoảng 10cm so với mặt đáy chính để gom cặn, dễ hút sạch khi vệ sinh. Sau khi cọ rửa, xả nước sạch tráng lại 2 – 3 lần trước khi cho nước vào sử dụng trở lại.
Khi nào nên gọi thợ bảo trì bể nước ngầm?
Một số dấu hiệu cho thấy bể ngầm đang gặp vấn đề và cần thợ chuyên môn kiểm tra, xử lý sớm.
Bể bị thấm, nứt
Nền nhà xung quanh bể xuất hiện vết ẩm loang hoặc mực nước trong bể giảm dù không sử dụng là dấu hiệu bể bị thấm. Vết nứt trên thành bể do nền đất co giãn hoặc tải trọng phía trên thay đổi cần xử lý chống thấm lại toàn bộ mặt trong. Anh/chị không nên tự trám vá bằng xi măng thường vì mối nối cũ và mới sẽ tiếp tục nứt sau vài tháng.
Bể nước đổi màu
Nước trong bể chuyển sang vàng đục, có mùi tanh hoặc xuất hiện lớp váng trên bề mặt là dấu hiệu ô nhiễm nguồn nước. Nguyên nhân thường do nước bẩn từ đất ngấm vào qua vết nứt hoặc lớp chống thấm đã mất tác dụng sau nhiều năm. Trường hợp này cần bơm cạn nước, kiểm tra toàn bộ thành bể và thi công chống thấm lại trước khi sử dụng tiếp.
Bể cần chống thấm lại
Sau 5 – 7 năm sử dụng, lớp chống thấm xi măng bên trong bể ngầm thường bắt đầu xuống cấp, cần thi công lại. Quy trình gồm bơm cạn nước, cạo sạch lớp chống thấm cũ, trám vết nứt rồi quét lại 2 – 3 lớp chống thấm mới.
Nếu bể nước ngầm nhà anh/chị đang bị thấm, nứt hoặc cần chống thấm lại, Alo Việc Nhà có thể đến khảo sát miễn phí và báo giá trước khi thi công. Gọi ngay 0944 661 839 để được tư vấn.
FAQ – Một số câu hỏi thường gặp về bể nước ngầm
Bể nước ngầm nên đặt ở đâu trong nhà?
Vị trí phù hợp là sân trước hoặc gầm cầu thang tầng trệt, xa bể phốt tối thiểu 3m và không nằm dưới phòng ngủ. Nếu đặt trong nhà, cần lưu ý nắp bể phải dễ mở để vệ sinh và kiểm tra phao định kỳ.
Bao lâu phải vệ sinh bể nước ngầm một lần?
Tối thiểu 1 năm/lần. Nếu nguồn nước đầu vào có nhiều cặn (nước giếng, nước máy cũ) nên vệ sinh 6 tháng/lần để tránh cặn bùn tích tụ dưới đáy bể.
Bể nước ngầm bị thấm thì sửa hay đập xây lại?
Nếu vết nứt nhỏ dưới 1mm và bể chưa bị lún, có thể sửa bằng cách cạo lớp cũ và thi công chống thấm lại. Nếu bể bị nứt kết cấu, lún nghiêng hoặc nước bẩn ngấm vào liên tục dù đã sửa, nên đập xây lại hoặc thay bể inox ngầm.
Chi phí xây bể nước ngầm 2m3 khoảng bao nhiêu?
Bể 2m³ xây gạch đặc, trát chống thấm xi măng có tổng chi phí từ vài triệu đồng bao gồm vật liệu và nhân công. Nếu dùng chống thấm Sika chuyên dụng, chi phí tăng thêm vài triệu triệu đồng.
