Cách lắp đồng hồ điện 3 pha gián tiếp đúng kỹ thuật giúp sử dụng biến dòng (CT) để đo dòng điện, phù hợp hệ thống có dòng điện lớn. Nếu lắp sai kỹ thuật, đồng hồ có thể chỉ sai số điện tiêu thụ, gây thất thoát chi phí hoặc nguy hiểm do ngắn mạch biến dòng. Bài viết dưới đây, Alo Việc Nhà hướng dẫn cách lắp đồng hồ điện 3 pha gián tiếp đúng tiêu chuẩn.
Đồng hồ điện 3 pha là gì?
Đồng hồ điện 3 pha gián tiếp là loại đồng hồ đo điện năng tiêu thụ trong hệ thống điện 3 pha thông qua biến dòng (CT – Current Transformer) thay vì đo trực tiếp dòng điện chạy qua. Khác đồng hồ trực tiếp có dòng điện chạy qua đồng hồ, đồng hồ gián tiếp sử dụng biến dòng để giảm dòng điện lớn xuống mức nhỏ hơn phù hợp khả năng đo của đồng hồ.
Loại đồng hồ này thường dùng cho hệ thống điện có dòng điện lớn từ 100A trở lên như: Nhà xưởng, xí nghiệp, tòa nhà thương mại, khu công nghiệp nơi dòng điện tiêu thụ vượt quá khả năng đo của đồng hồ trực tiếp. Số điện năng thực tế được tính bằng số chỉ trên đồng hồ nhân tỷ số biến dòng.
Ví dụ: Biến dòng 200/5A có tỷ số 40, số đồng hồ chỉ 100kWh thì điện thực tế là 100 x 40 = 4000 kWh.
Sơ đồ đấu đồng hồ điện 3 pha gián tiếp
Sơ đồ đấu dây đồng hồ điện 3 pha gián tiếp là bản vẽ kỹ thuật thể hiện cách kết nối giữa đồng hồ, biến dòng (CT) và hệ thống điện 3 pha, giúp quá trình lắp đặt chính xác và an toàn. Hiểu rõ sơ đồ giúp anh/chị tránh sai sót trong đấu nối, tránh đo sai số điện hoặc gây nguy hiểm.
Đồng hồ điện 3 pha gián tiếp có 11 đầu ra dây, được đánh số từ 1 đến 11 theo thứ tự từ trái sang phải, chia thành 4 nhóm chức năng:
- Nhóm pha A: đầu 1 (CT dòng A vào), đầu 2 (điện áp A), đầu 3 (CT dòng A ra)
- Nhóm pha B: đầu 4 (CT dòng B vào), đầu 5 (điện áp B), đầu 6 (CT dòng B ra)
- Nhóm pha C: đầu 7 (CT dòng C vào), đầu 8 (điện áp C), đầu 9 (CT dòng C ra)
- Nhóm trung tính (N): đầu 10 và đầu 11 nối chung để đo điện áp trung tính
Mỗi pha điện (L1, L2, L3) sẽ đi qua một biến dòng riêng trước khi vào đồng hồ. Biến dòng có hai đầu: K1 (đầu vào nguồn) và K2 (đầu ra tải), tỷ số biến đổi thường là 100/5A, 200/5A, 300/5A tùy dòng điện hệ thống.
Cách đấu đồng hồ điện 3 pha gián tiếp
Đấu đồng hồ điện 3 pha gián tiếp đúng kỹ thuật đòi hỏi quy trình thực hiện chặt chẽ từng bước để hệ thống đo chính xác và an toàn. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết 6 bước thực hiện.
Bước 1: Ngắt cầu dao tổng
Trước khi bắt đầu đấu nối, ngắt hoàn toàn cầu dao tổng hoặc aptomat chính để cắt nguồn điện, tránh điện giật trong quá trình thi công. Dùng bút thử điện kiểm tra lại không còn điện ở các dây pha và dây trung tính trước khi chạm vào. Khóa cầu dao hoặc gắn biển cảnh báo “Đang sửa chữa – Không đóng điện” để tránh người khác vô tình bật nguồn khi anh/chị đang thao tác.
Bước 2: Treo công tơ, tuốt vỏ dây
Gắn đồng hồ điện (công tơ) lên bảng hoặc tủ điện, cố định chắc chắn bằng ốc vít để tránh rung lắc. Tuốt vỏ dây điện khoảng 0.8 – 1cm ở các đầu dây cần đấu nối, lưu ý không tuốt quá dài gây hở điện hoặc quá ngắn khiến dây không bám chắc vào đầu cos. Sắp xếp dây gọn gàng, phân loại rõ ràng theo từng pha để dễ đấu nối và kiểm tra sau này.
Bước 3: Bấm cos, siết chặt đầu dây
Bấm đầu cos (còn gọi là cốt cos hoặc đầu cốt) vào các đầu dây đã tuốt vỏ để tạo điểm tiếp xúc tốt, chắc chắn khi đấu vào đồng hồ. Sử dụng kìm bấm cos chuyên dụng để bấm chặt, không bấm lỏng lẻo gây tiếp xúc kém, phát nhiệt hoặc rơi ra khi vận hành. Kiểm tra lại từng đầu cos đã bấm, kéo nhẹ để chắc chắn không bị tuột.
Bước 4: Đấu pha A, B, C (điện áp + dòng CT)
Đấu lần lượt từng pha theo sơ đồ 11 đầu: Pha A đấu đầu 1 (K1 của biến dòng A), đầu 2 (dây pha A để đo điện áp), đầu 3 (K2 của biến dòng A). Pha B đấu đầu 4 (K1 của biến dòng B), đầu 5 (dây pha B), đầu 6 (K2 của biến dòng B). Pha C đấu đầu 7 (K1 của biến dòng C), đầu 8 (dây pha C), đầu 9 (K2 của biến dòng C). Vặn chặt ốc vít tại từng đầu đấu, không để lỏng lẻo gây mất điểm tiếp xúc hoặc phát nhiệt.
Bước 5: Đấu dây trung tính
Đấu dây trung tính (N) vào đầu 10 và đầu 11 của đồng hồ, hai đầu này nối chung để đo điện áp trung tính. Vặn chặt ốc vít và kiểm tra lại mối nối chắc chắn. Dây trung tính rất quan trọng, nếu thiếu hoặc đấu lỏng sẽ khiến đồng hồ không hoạt động hoặc đo sai số điện.
Bước 6: Kiểm tra & đóng điện chạy thử
Sau khi hoàn thành đấu nối, kiểm tra lại toàn bộ hệ thống: các mối nối chắc chắn, không có dây hở, không chạm chập giữa các pha. Dùng đồng hồ vạn năng kiểm tra điện trở, không có ngắn mạch.
Đóng cầu dao tổng, quan sát đồng hồ: nếu đồng hồ hiển thị giá trị tiêu thụ của từng pha, không có tín hiệu bất thường hoặc tiếng kêu lạ thì đấu nối thành công. Nếu đồng hồ chạy ngược hoặc không hoạt động, ngắt nguồn ngay, kiểm tra lại có đấu ngược K1 K2 của biến dòng không.
Lưu ý khi đấu đồng hồ điện 3 pha gián tiếp
Trong quá trình đấu đồng hồ điện 3 pha gián tiếp, anh/chị cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc kỹ thuật để hệ thống đo chính xác và an toàn.
Đấu đúng cực tính biến dòng pha A
Phân biệt rõ K1 (đầu vào nguồn) và K2 (đầu ra tải) của biến dòng từng pha, đặc biệt pha A. Đầu K1 của biến dòng pha A phải nối vào đầu số 1 của đồng hồ, đầu K2 nối vào đầu số 3. Nếu đấu ngược K1 K2, đồng hồ sẽ chạy ngược hoặc không hoạt động, gây sai số lớn trong tính toán điện năng. Tương tự cho pha B (đầu 4 và 6) và pha C (đầu 7 và 9).
Luồn dây qua biến dòng đúng chiều K → L
Luồn dây cáp điện qua biến dòng theo đúng chiều mũi tên từ K đến L được ghi trên thân biến dòng. Dây pha phải đi qua lõi biến dòng theo đúng hướng này để biến dòng hoạt động chính xác. Nếu luồn ngược chiều, biến dòng sẽ đo sai, đồng hồ hiển thị số điện không đúng, gây thiệt hại trong tính toán chi phí điện.
Kết nối tín hiệu áp đúng pha
Dây pha A phải nối vào đầu số 2 của đồng hồ để đo điện áp pha A, tương tự dây pha B nối đầu số 5, dây pha C nối đầu số 8. Không được nhầm pha, CT và dây pha nào phải đấu đúng vào đầu pha đó trên đồng hồ. Có thể dùng dây cùng màu cho mỗi pha để tránh nhầm lẫn trong quá trình đấu nối và kiểm tra sau này.
Mối nối chắc chắn, an toàn
Tất cả các mối nối phải vặn chặt ốc vít, không để lỏng lẻo gây tiếp xúc kém, phát nhiệt hoặc phát sinh hồ quang điện. Tuốt vỏ cách điện vừa đủ khoảng 0.8 – 1cm, không tuốt quá dài gây hở điện chập cháy, không tuốt quá ngắn khiến dây không bám chắc. Kiểm tra lại từng mối nối sau khi hoàn thành, kéo nhẹ dây để chắc chắn đã siết chặt an toàn.
Cách lắp đồng hồ điện 3 pha gián tiếp đúng kỹ thuật giúp hệ thống đo điện chính xác, tránh sai số tính toán chi phí. Nếu chưa có kinh nghiệm, hãy liên hệ thợ điện chuyên nghiệp. Alo Việc Nhà cung cấp dịch vụ lắp đặt, sửa điện tại TPHCM và tỉnh lân cận, giá cả minh bạch. Liên hệ hotline 0944 661 839 để được tư vấn chi tiết.
